W sztuce jednak nic nie ginie bezpowrotnie i gdy moda na klasyczne heavy metalowe powróciła, zaczęły też masowo powracać z niebytu zespoły NWOBHM, szczególnie po roku 2005, zresztą w kilku falach. Czasem były to składy oryginalne, lub niemal oryginalne, czasem mieszanka rutyny z młodością, prowadzona przez charyzmatycznych liderów  z lat 80 tych. Przypomniało o sobie prawie 150 zespołów, zresztą w bardzo różny sposób. Czasem tylko jako towarzyskie nostalgiczne spotkanie po latach, uwieńczone koncertem dla starych fanów, rodziny i przyjaciół, czasem jako przedsięwzięcie marketingowe w celu przedstawienia starych nagrań na nowych nośnikach jak CD czy Digital, a czasem jako próba pełnego powrotu na muzyczną scenę pod skrzydłami znanych wytwórni. Także i w tym przypadku czas i realne preferencje słuchaczy dokonały selekcji. Dla części najmłodszego pokolenia fanów metalowej muzyki granie NWOBHM okazało się za lekkie lub zbyt archaiczne i to, co zaproponowały stare ekipy, szczególnie bardzo mało znane zostało zbyte milczeniem, choć dostęp do muzyki jest obecnie nieporównywalnie łatwiejszy niż w tamtych odległych latach 80tych XX wieku.

W roku 2020 oblicza się ilość zespołów w taki czy inny sposób powiązanych z NWOBHM na niecałe 100 określanych jako aktywne, choć najprawdopodobniej ta liczba jest nieco mniejsza i nie przekracza 80.

Jeden fakt jest znamienny. Grupy, które rzeczywiście były najlepsze, najbardziej wpływowe i nagrały na początku NWOBHM najlepsze albumy, przetrwały wszystko i dumnie niosą flagę brytyjskiego heavy metalu nieprzerwanie (lub tylko z małymi przerwami) od 40 lat i są powszechnie rozpoznawalne jako element światowego dziedzictwa kultury.

Oczywiście i bez wątpienia Numerem Jeden w świadomości społecznej jest IRON MAIDEN, chociaż jeśli patrzeć na wytrwałość i konsekwencję w tworzeniu nowej muzyki to gwiazda SAXON świeci w ostatnich latach jaśniej. SAXON nagrywa regularnie i to zwłaszcza ostatnio, nader interesujące płyty.

Bardzo dobrze od lat trzymają się takie popularne nieprzerwanie zespoły jak TYGERS OF PAN TANG, CLOVEN HOOF, TOKYO BLADE, ANGEL WITCH, DIAMOND HEAD, które albo wzmocniły i unowocześniły swoją muzykę, albo jak chociażby DIAMOND HEAD, SARACEN, HOLOCAUST czy DEMON skierowały się ku innym rockowym i progresywnym klimatom. Przypomniał także o sobie w roku bieżącym rezydujący od lat w USA RAVEN. Ikoniczne znaczenie ma nieprzerwanie BLITZKRIEG i trudno sobie wyobrazić bardziej zaangażowanego w podtrzymanie starej brytyjskiej tradycji człowieka niż Brian Ross, tym bardziej że reaktywował przecież także regularnie nagrywający od kilku lat SATAN.

Nadal istnieją takie znaczące grupy jak THE HANDSOME BEAST, JAGUAR, SPARTAN WARRIOR, SAVAGE, WARFARE, TYSONDOG, BATTLEAXE czy PAGAN ALTAR, które co kilka lat przypominają o sobie mniej lub bardziej udanymi płytami.
Realnie dla obecnej sceny brytyjskiego metalu ma znaczenie 30, góra 40 zespołów, pozostałe to tylko sentymentalne, amatorskie zaplecze z hasłem "my też kiedyś chcieliśmy być sławni".
Uważny obserwator obecnej sceny NWOBHM, czy też raczej zespołów, które się z tej sceny wywodzą, może dojść do bardzo ciekawych wniosków, ale o tym już w następnej części artykułu...

Muzyka na tym LP przypominała nieco nagrania THIN LIZZY, głównie ze względu na styl gry Robertsona, miała też cechy UFO. Niestety, wokalnie Bain wypadł średnio, co w pewnym stopniu dyskredytowało ten album. Zabrakło też naprawdę dobrej chwytliwej i przebojowej ballady, a w zamyśle mocniejsze utwory były jakby ospałe i bez ikry.
Zupełnie inaczej zespół wypadał na koncertach, gdzie wspomagany przez takie sławy jak Phil Lynott i Michael Schenker dawał popisy znakomitego hard rocka w repertuarze własnym i innych wykonawców.
Skład nie utrzymał się długo. Niebawem w październiku 1980 Carter odszedł do UFO i zastąpił go John Lockton. Ten skład nagrał drugi album Stand Your Ground. Płyta ukazała się w 1981 i zawierała repertuar żywszy, bardziej rockowy i przebojowy, nie pozbawiony także bluesowego odcienia. 

Niestety, w czerwcu 1981 odeszli Edwards oraz Robertson. Ten drugi potem dołączył na jakiś czas do MOTORHEAD, a pierwszy w okresie późniejszym do UFO.
Powstał nowy skład:
Reuben Archer (s)
John Lockton (g)
Laurence Archer (g)
Jimmy Bain (b)
Frank Noon (p)
Jednak zespół już nic nie nagrał, ponieważ Archerowie odeszli niebawem, aby założyć STAMPEDE.
Grupa został rozwiązana w 10.1981 - Bain potem zdobył uznanie w DIO.
Muzycznie był to zespół dobry, niemniej w okresie naporu muzyki z nurtu NWOBHM miał małe szanse na przebicie się.

Grupa STAMPEDE braci Archerów nie odniosła większego sukcesu.
Początkowo miała problem z wydaniem albumu studyjnego, mimo podpisania kontraktu z wytwórnią Polydor. Materiał, częściowo nie wykorzystany przez L.Archera w czasach gdy jeszcze próbował sił w WILD HORSES posłużył w dużej części za repertuar zespołu.
Grupa wystąpiła na Festiwalu w Reading w 1982 i tam zarejestrowany został album koncertowy Official Bootleg wydany w tym samym roku.

Grupa spotkała się z uznaniem publiczności, głównie dzięki wybornej grze Laurence Archera. Zaprezentowała kompozycje oparte o brytyjską tradycje hard rocka w klimatach UFO, THIN LIZZY i URIAH HEEP, może mało oryginalne, ale zagrane sprawnie i energicznie.
Pewien sukces zachęcił grupę do dalszego działania i już w 1983 przedstawił on studyjny album Hurricane Town.
Niestety, płyta rozczarowała. Utwory były nijakie, średnie tempa usypiały i nudziły, a podobieństwa do THIN LIZZY w słabej formie aż nadto słyszalne. 

Często zespoły powstawały w oparciu o znanych muzyków.
Gdy upadło pierwsze wcielenie PRAYING MANTIS, na jego gruzach powstał zespół STRATUS. Tworzyli go wokalista Bernie Shaw, gitarzysta Tino Troy i jego brat basista Chris, oraz klawiszowiec Alan Nelson i... Clive Burr (perkusja) znany z IRON MAIDEN. Był to jeden z nielicznych przypadków, gdy muzyk z kręgu NWOBHM znalazł się w składzie z ludźmi spoza tego kręgu. Zespół zaprezentował jeden tylko album "Throwing Shapes" w 1985 roku, gdzie ich podniosły hard rock opierał się na bardzo wyeksponowanych instrumentach klawiszowych i chóralnych refrenach. Melodie nie był złe, jednak brak energii i dynamiki wykonania położył to wydawnictwo na łopatki.
Zniechęceni muzycy rozeszli się - przy czym Bernie Shaw dołączył do URIAH HEEP - co w konsekwencji okazało się krokiem bardzo słusznym.

Dobrze rokował początkowo zespół CHINATOWN z wokalistą Steve Prangellem, dwójką gitarzystów i znanym dosyć perkusistą Steve Hopgoodem.
Odcięli się szybko od swoich glam rockowych początków i mimo sporych trudności nagrali koncertowy album Play It To The Death w 1981. Muzyka tam zaprezentowana to hard rock/melodic heavy metal w tradycji THIN LIZZY, z dobrymi riffami, solówkami i świetnie wpasowanym wokalem.
Sporo udanych zagrań gitarzystów Shaylera i Gwylyma, chwytliwych refrenów i bardzo dobra perkusja Hopgooda.
Niestety, Hopgod opuścił zespół po nagraniu tej płyty i potem można go było usłyszeć w BATTLEZONE i PERSIAN RISK. Zespół jakiś czas jeszcze funkcjonował w zmiennych składach, ale po odejściu z kolei Shaylera już nic nie zdziałał. Grupa często zaliczana jest do NWOBHM, ale raczej ze względu na ramy czasowe niż na prezentowaną muzykę, dosyć mocno osadzoną w starej tradycji brytyjskiej, choć naturalnie nie pozbawioną entuzjazmu nowej fali.

John Sykes po przygodach w TYGERS OF PAN TANG, THIN LIZZY i WHITESNAKE postanowił poprowadzić własny zespół nazwany BLUE MURDER.
Śpiewał sam, a zebranie składu zabrało nieco czasu. Basistą został Franklin znany ze współpracy z Jimmy Page, a perkusistą początkowo sam Cozy Powell. Gdy jednak prace nad LP przeciągały się z winy Sykesa, odszedł on i zastąpił go nie mniej znany Carmine Appice.
Album "Blue Murder" z 1989 roku wyprodukowany przez Roba Rocka.

Recenzja tego albumu w dziale RECENZJE

Album mimo dużej wartości sukcesu komercyjnego nie odniósł i grupa została rozwiązana.
Sykes później zebrał nowy zespół pod tym samym szyldem, ale już w okresie nie objętym tym tematem.

Paul Di Anno z IRON MAIDEN po odejściu z zespołu próbował różnych rockowych i metalowych projektów, aby w końcu zorganizować grupę BATTLEZONE. Zebrał w roku 1984 ciekawy skład z dwoma gitarzystami, w tym z Johnem Wigginsem z TOKYO BLADE i perkusistą Bobem "Sid" Falckiem, który potem zasłynął w OVERKILL.
W roku 1986 zespół Paula przedstawił pierwszy swój LP Fighting Back. 

Niestety, w UK spotkała się z nieprzychylnym przyjęciem krytyki, niepotrzebnie porównującym BATTLEZONE do IRON MAIDEN. Album jednak cieszył się powodzeniem w USA i Kanadzie, gdzie grupa z powodzeniem koncertowała. Paradoksalnie ta trasa koncertowa stała się poniekąd początkiem końca zespołu. W czasie jej trwania Falck zwerbowany został do OVERKILL i Di Anno nie mogąc znaleźć zastępstwa odwołał część koncertów. Odszedł także wtedy drugi gitarzysta Hurley. Zespół jednak potem funkcjonował nadal w innych składach.
Recenzja tego albumu w dziale RECENZJE.



Oddzielne artykuły poświęcone zostały zespołom FASTWAY i WAYSTED. Te zespoły grały łagodniejszy, klasyczny, noszący cechy hard rocka, metal przeznaczony dla fanów, którym bardziej odpowiadał styl muzyki opartej na wzorach lat 70-tych i rock/metalu stadionowego. Podobnym zespołem był MAMMOTH (recenzja jedynego LP w dziale RECENZJE) czy też późniejsze albumy takich zespołów z NWOBHM, jak TYGERS OF PAN TANG i SAMSON czy DEMON.

Oddzielny, krótki artykuł poświęcony został zespołowi ANGELWITCH (dział ARTYKUŁY).

Ostatnie lata 80-te był to okres zapaści brytyjskiego metalu. Kilka uznanych firm (np. MOTORHEAD) zamilkło, NWOBHM należał definitywnie do przeszłości, a tzw. druga fala NWOBHM to raczej zwrot w kierunku rocka i hard rocka.

Mimo to, pojawiło się kilka mocno rokujących zespołów jak heavy metalowy MARSHALL LAW. Surowsze i ostrzejsze, w tym thrashowe granie nie rozwinęło się tak, jak w innych krajach Europy Zachodniej, przy czym wina leżała częściowo po stronie wytwórni, nie bardzo zainteresowanych w inwestowanie w takie granie.

Mimo tego, takie grupy jak PARIAH czy XENTRIX, a w mniejszym stopniu np. SLAMMER zdobyły popularność.

Przeważał jednak przesycony klasycznym rockiem tradycyjny heavy metal i hard rock i pod tym względem UK było pewnym ewenementem.

W połowie lat 80-tych zaczęły się pojawiać w UK zespoły, które można określić jako hard rock z turbodoładowaniem.

Odpowiadały one na zapotrzebowanie Anglików na mocny melodyjny i zadziorny hard rock, jednak bez nadmiernej słodkości i ugładzenia lub wystudiowanej elegancji, jaką proponowały zespoły starszej daty jak UFO czy RAINBOW.

Taką grupą , która zdobyła na krótko sporą popularność była ROUGE MALE.

Zespół ten nagrał dwa albumy:

"First Visit" (1985)

oraz

"Animal Man' (1986)

Muzycznie otrzymaliśmy solidną porcję zmetalizowanego rock'n'rolla z wokalem Jima Lyttle, trochę pod Halforda, z ostrymi, melodyjnymi kompozycjami, przypominającymi granie MOTLEY CRUE, RATT i zabarwionymi bezkompromisowością WASP oraz produkcją dosyć specyficzną, bo łączącą momenty lekko brudnawe, niechlujne z wyjątkowo starannymi - co tyczy się perkusji w pierwszej kolejności. Całość prezentowała się oryginalnie, refreny były chwytliwe, a image zespołu wyzywający jak WASP.

Oba LP w swojej kategorii zasługują na 8/10, zresztą ocenione były wysoko już w momencie, gdy się ukazały i w takich zespołach widziano alternatywę dla NWOBHM i inwazji amerykańskiego rock metalu na Wyspy. Grupa jednak przemknęła jak meteor i rozpadła się w dość niejasnych okolicznościach w 1987 roku.

Dała jednak początek rozwojowi tzw. drugiej fali NWOBHM, tyle że w formie muzyki łagodniejszej i bardziej zakorzenionej w tradycji rocka brytyjskiego.

Bardzo mało znanym zespołem, który pojawił się w końcu lat 80-tych w UK był FULL MOON. Zadebiutował w albumem "Full Moon" w 1989 wydanym, co ciekawe, w Norwegii.

Na tej płycie przedstawił nietypowe granie, będące połączeniem epic hard rocka, rocka psychodelicznego i space rocka w stylu lat 70-tych. Zespół w niewielkim też stopniu wykorzystał doświadczenia NWOBHM, słychać to jednak tylko w paru miejscach. Gdyby nie data wydania, można by ten LP "na słuch" umieścić we wczesnych latach 70-tych. Ciekawa gra wszystkich instrumentalistów i wysokie na ogół wokale na dobrym poziomie. Szkoda jedynie, że produkcja tego LP jest bardzo niedbała, a brzmienie słabe. To bardzo utrudnia właściwy odbiór tej muzyki.

Zaryzykuję stwierdzenie, że tak grałby UFO, gdyby nie przyjście tam Schenkera.

Jeden z najmniej znanych brytyjskich zespołów, który w swój czas nie trafił.

W końcu lat 80-tych do Anglii zaczął przenikać nurt christian metalowy. W zasadzie raczej nieśmiało i nigdy nie rozwinął się w jakiś znaczący odłam, a nieliczne zespoły funkcjonowały lokalnie i w podziemiu.

Najbardziej znany jest z nich FORCE3. To trio nagrało w roku 1988 album "Warrior Of Light" z klasycznym, niezbyt ciężko zagranym heavy metalem w stylu amerykańskim, będącym czymś pośrednim pomiędzy SAINT i BLOODGOOD z domieszką US Metalu i NWOBHM.

Przyzwoity wokal Charlie Wilsona, do tego dobre kompozycje, nawet melodyjne i nieco w epickim stylu, jednak braki produkcyjne i niezbyt pewne wykonanie nie pozwalają dać tu więcej niż 7/10. Tak czy inaczej, 30 minut christian metalu z UK - co jest dość nietypowe.

 

Zespół rozwiązał się wkrótce potem, ale ponoć znów istnieje, przy czym brak jakichś konkretnych na to dowodów.

Ostatni rok Wielkiej Metalowej Dekady - 1989 przyniósł debiut A.S.A.P., czyli solowego projektu Adriana Smitha z IRON MAIDEN, który założył tę grupę po opuszczeniu macierzystej formacji.

Część muzyków współpracowała ze Smithem jeszcze w latach 70-tych, a perkusistą został syn Ringo Starra z THE BEATLES, Zak Starkey.

Smith na tym albumie zaśpiewał sam, także kompozycje były jego autorstwa, głównie takie, które powstawały w latach 80-tych, a ze względu na stylistykę nie bardzo pasowały na płyty IRON MAIDEN. Smith jako wokalista wypadł dobrze w hard rockowym i melodic metalowym repertuarze, zbliżonym do tego, co prezentował utwór "Reach Out", znany z singla Ironów.

Album okraszony był dużą ilością ciekawych solówek, dobre zgranie zespołu było słyszalne w każdym miejscu, a produkcja i brzmienie stało na poziomie wysokim, a nawet wybijającym się na tle innych albumów tego okresu. Oprócz hard rockowych riffów gitarowych, mamy tu trochę klawiszy, w sumie jednak płyta brzmieniowo jest cięższa od standardowych LP hard rockowych czy AOR tego okresu. Co do atrakcyjności samego repertuaru można mieć pewne wątpliwości. Żadna z kompozycji nie stała się przebojem, płyta nie została także dobrze przyjęta przez fanów IM, przyciągniętych nazwiskiem gitarzysty.

Płyta "Silver and Gold" ukazała się w październiku 1989 i była jedynym LP grupy.

Po wydaniu maxi singla w 1990, zespół niebawem przestał istnieć.

Lata 80-te były Złotym Dziesięcioleciem brytyjskiego heavy metalu. Złożył się na to dorobek zarówno najsłynniejszych Firm, ogromnej rzeszy grup NWOBHM, ale także i tych wymienionych w artykule  zespołów, z których część na pewno jest warta zainteresowania.

Jednocześnie działały i inne, mniej znane zespoły, mniej lub bardziej stylistycznie powiązane z muzyką, zaprezentowaną przez SENTENCED, takie jak BEFORE THE DAWN, wykorzystujący elementy melodic death metal i doom/death czy mniej znany, ale warty uwagi CRYHAVOC.

Zespół istniał od 1992 pod różnymi nazwami, ale po raz pierwszy zaistniał pod szyldem CRYHAVOC na EP z 1997, gdzie znalazł się na splicie jeden jego utwór "Repent" .

Na splicie tym był również CHILDREN OF BODOM z numerem "Children Of Bodom".

Muzycznie grupa z dzieciakami nic wspólnego nie miała, obracając się zdecydowanie w klimatach, będących ciekawą mieszanką łagodnego, fińskiego MDM, gitarowego gothic metalu w stylu SENTENCED i klasycznego heavy metalu.

Pełnometrażowy debiut CRYHAVOC to "Sweetbriers" z 1998 roku .

Zespół zaprezentował granie melodyjne, surowe brzmieniowo, mocne i łączące melodię oraz melancholię w melodyjnej oprawie z heavy i thrashowymi nawet riffami.

Swój styl grupa dopracowała na drugiej płycie.

Zwarte, skomasowane kompozycje z mocnym i nieco drapieżnym wokalem Ikonena to treść drugiej płyty, "Pitch-Black Blues" z 1999 roku.

Dużo melodii, przypominających SENTENCED z tego okresu, wszystko grane mocno siłowo, a to za sprawą mocarnej perkusji, która tu robi bardzo ciężkie tło dla gitar. Trzeba przyznać, że perkusista Pauli Tolvanen miał dryg do ciężkiego grania i wychodziło mu to znakomicie. Gitarzyści może nie bawili się w wirtuozerię i popisy, ale sola, jakie grali, były bardzo ciekawe - melodyjne i smutne jednocześnie.

Na tym LP zespół zaprezentował bardziej melodyjne oblicze niż na debiucie, potrafił wokół prostej melodii zbudować utwór kopiący w tyłek energią, mimo że zbyt szybko nie grali.

Wykorzystanie pewnych elementów melodic death i klasycznego heavy metalu spowodowało, że zdawać by się mogło typowe fińskie gothic granie nabrało tu innego wymiaru. Wszystkie utwory prezentują bardzo wysoki poziom, z tym że pod względem melodii nieco mniej atrakcyjne wydają mi się "Cryscythe" i "Pitch-Black Ink". Największym killerem jest zdumiewający "The Serpent and Eve". Tą drogą nie poszedł żaden inny zespół z tego kręgu, a szkoda. Album jest krótki, nieco ponad 35 minut, istnieje jednak wersja z 3 dodatkowymi utworami.

Jedna nieznanych perełek fińskiego grania w takich klimatach - ocena 9,5/10

Zespół zniknął ze sceny nagle i dosyć niespodziewanie. Trochę zawiniła promocja, trochę też zmiana w całym gatunku, jaki rozwinął się z grania a la SENTENCED.

Jeszcze przez jakiś czas w nowym stuleciu pojawiały się różne sprzeczne informacje na temat ich dalszych losów, jakiś czas działalność zespołu była zawieszona, obecnie brak już konkretnych informacji.

Od dłuższego czasu milczy też FRAGILE HOLLOW, znany wcześniej jako PROPHET.

Pod nową nazwą wydał tylko jeden album "Effete Mind' w 2003 roku.

Jest gothic metal jakiego nie lubię. Jednocześnie silący się na przebojowość HIM i TO DIE FOR i zarazem płaczliwy . O ile pewna płaczliwość wokalna w gitarowym fińskim gothic to norma i element istotny, to mamy zdecydowane przegięcia pana Aleksi Ahokasa w tym zakresie.

Jeśli pojęcie pop gothic dla licealistek ma rację bytu, to ten zespół do tej kategorii zdecydowanie się zalicza. Bardzo dobra selektywna produkcja tylko obnaża nędzę kompozycji - ni to skocznych, ni to smutnych, "nowocześnie" zaaranżowanych i gęsto upstrzonych pianinem czy co tam jest. Ucha zawiesić nie ma na czym.

Ten zespół i tę płytę zdecydowanie odradzam.

3/10

Jeden album nagrał też gothic metalowy SINISTHRA

"Last of the Stories of Long Past Glories" (2005)

Zaprezentowali lżejszą, bardziej rockową wersję gitarowego gothic z ostrymi gitarami i melancholią, zmieszaną z pewnymi wybuchami mocniejszego uderzenia. Grając w średnich tempach, budują tu klimat delikatnymi rozbudowanymi partiami wokalno instrumentalnymi, niekiedy o nieco eksperymentalnym charakterze z wykorzystaniem instrumentów elektronicznych. Granie mało przebojowe, bardziej ukierunkowane na poszukiwanie nowych dróg w gatunku z ambicjami na odrębność. Mimo oryginalności, album ten popularności nie zdobył, choć wśród wąskiej grupy fanów gothic rocka jest ceniony.

Ocena 7/10

Zespół istnieje, jednak jego wokalista Tomi Joutsen od 2005 śpiewa w AMORPHIS i tam zdobył dużo większą sławę.

Wspomniany wcześniej Aleksi Ahokas udziela się jednocześnie w kilku zespołach i jednym z nich jest również zaliczany do gothic metalu RAIN PAINT.

Nagrali dotąd dwa LP:

Nihil Nisi Mors 2003

Disillusion of Purity 2006

Tego pierwszego nie znam, drugi natomiast jest owocem współpracy z wieloma muzykami z kręgu gothic z Finlandii. Uważam, że wspólne wysiłki nie dały pożądanego efektu.

Płyta jest w zasadzie albumem gothic rockowym, pozbawionym klimatu i przebojowości, jaka powinna, moim zdaniem, taką muzykę cechować. Wokalnie wciąż ta irytująca maniera Ahokasa, muzycznie zestaw bez polotu odegranych kompozycji opartych o najbardziej wyeksploatowane melodie i schematy gatunku. Dodatkowo sterylna produkcja działa na niekorzyść, obnażając przeciętne wykonanie . Album zainteresował mnie głownie z powodu udziału Micko Hella - wokalisty DENIGRATE, ale jego udział jest tu marginalny.

Jednym z najbardziej denerwujących składników albumu są absolutnie zbędne i słabe partie growlowe.

Tylko 4/10

W roku 2009 dosyć znany zespół EMBRAZE, grający przez ponad 10 lat gothic/doom/melodic death metal został rozwiązany. Grupa grała muzykę zdominowaną przez aktorski, ciężki wokal Lauri Tuohimaa, a do stylu suomi metalu a la SENTENCED zbliżała się stopniowo, ewoluując od nieco cięższych brzmień.

Ostatni album wydali w roku 2006 - "The Last Embrace" .

Płyta zawiera melodyjny melancholijny materiał w stylu gothic metal, nieco podobny do muzyki ENTWINE jednak bardziej zróżnicowany i zawierający partie death metalowe z growlem. W odróżnieniu od albumów poprzednich jest mniej klawiszy, które poprzednio tworzyły główne tło rytmicznie pracujących gitar. Album wskazywał już wówczas na pewne wyczerpanie pomysłów, gdyż pomimo ogólnie dobrego poziomu kompozycji nie zawiera muzyki ani zbyt przebojowej, ani też obdarzonej klimatem.

Próba splatania chwytliwości z nowoczesnością niezbyt się udała, a styl wokalny Tuohimaa nie bardzo sprawdził się w połączeniu z bardziej wyeksponowanymi gitarami o raczej surowym brzmieniu.

Warto wspomnieć, że trzech pozostałych członków tego zespołu, Sami Siekkinen (g), Olli-Pekka Karvonen (b) i Ilkka Leskelä (p) to równocześnie członkowie thrash metalowego zespołu MAPLE CROSS... gdzie Tuohimaa także był kiedyś gitarzystą.

Nigdy nie należy rozpoczynać znajomości z fińskim gitarowym gothic od zespołu LOST IN TEARS. Nigdy.

Jest to wniosek, jaki się nasuwa przy zapoznaniu z ich debiutem "Dialogue With Mirror And God" z 2002 roku.

Jest to według mnie najgorsze, co mogło spotkać ten gatunek i rzecz ośmieszająca go.

Takie zespoły są niebezpieczne. Bardzo niebezpieczne, bo fiński gitarowy gothic jest muzyką wąskiej grupy zespołów i istnieje duże prawdopodobieństwo natknięcia się na ich muzykę.

Dodatkowym zagrożeniem jest dobra produkcja, która może spowodować, że nie wyłączy się tego w porę. Pora następuje bardzo szybko, bo w momencie pojawienia się na horyzoncie wokalisty, którego personalia wstydliwie pominę milczeniem. Macie coś do emo wokali i płaczków za mikrofonem? Przeproście tamtych panów ładnie sformułowanym mailem w tonie pełnym skruchy. Nie lubicie jak, ci gitarzyści z gothic gitarowych zespołów tak w kółko grają ten jeden, smutnawy riff na średnich tempach? Też ich przeproście.

Przeproście również waszego kolegę z sąsiedztwa, co dopiero się uczy grać na perkusji .

Jest na pewno bardzo dobry. I lepszy od tego pana, co tu wykazuje się kompletną indolencją.

Ocena nie może być inna niż 1,5/10 i te 0,5/10 to za okładkę.

W 2006 na scenie gitarowego gothic metalu pojawił się zespół SINAMORE , prowadzony przez wokalistę i gitarzystę Mikko Heikkilä. Istnieli od wielu lat, lecz bardziej zdołali zaistnieć dopiero po ugruntowaniu się sceny z taka muzyką w Finlandii w XXI wieku.

Grupa nagrała dwa albumy

"A New Day" 2006

"Seven Sins A Second" 2007

Obie płyty nie są złe, zawierają porządnie zagrany klasyczny dla gatunku materiał, brak tu jednak przebojowości i tej iskry, jaka ta muzyka musi mieć, aby szybko nie znudzić słuchacza.

Oba albumy są na poziomie 7-7,5/10 i do czołówki niestety tu brak sporo.

Nie zdobyły też one większego uznania, chociaż ukazały się w latach posuchy w takim graniu.

Potem ten zespół gdzieś zniknął, a sam Heikkilä pojawił się w 2009 jako wokalista (clean vocals) na albumie "Darkness Walks Besides Me" BLACK SUN AEON, czyli jednoosobowym projekcie Tuomasa Saukkonena.

W roku 2010 zespół miał przystąpić do nagrywania nowej płyty, lecz aktualnie nie przejawia oznak życia.

Zespołem, który w swojej muzyce przemycił też nieco z innej metalowej stylistyki był MORIAN. Nagrał dotychczas jeden album "Sentinels Of The Sun" (2007).

W swoją muzykę wplótł sporo elementów klasycznego heavy metalu, melodic metalu i hard rockowych motywów, tworząc album zróżnicowany, ale jednocześnie mieszczący się wciąż w ramach gatunku.

Oczywiście grupa nie ma daru tworzenia takiego klimatu i tak chwytliwych numerów, jak najwięksi, ale pokazała atrakcyjny zestaw utworów z kilkoma znakomitymi hitami jak "Warmongers' Ball", "Smoke And Mirrors", "Flak Jacket" i paradoksalnie te nieco oddalone od wąsko pojmowanej gothic stylistyki numery stanowią o wartości i atrakcyjności tego LP. Utwory bardziej "tradycyjne" również bardzo dobre, choć trudno już teraz wymyślić tu coś szczególnie oryginalnego i nie wywołującego uczucia deja vu. Nieco słabsze "The Rats In The Walls" i "Remains (To Be Seen)", mimo to ocena 8/10

Do wykonania i brzmienia zastrzeżeń nie mam... No, może nieco ciężaru więcej w pewnych momentach by się przydało.

Druga płyta zespołu miała być gotowa w 2009, potem w 2010. Z różnych przyczyn jednak album "Ashen Empire" się dotąd nie pojawił. Być może stanie się to w roku 2011.

W nieco innym stylu grał z kolei DENIGRATE. Ten zespół, obecnie nieistniejący, wykorzystał z kolei fundamenty gothic metalu dla grania heavy i jest to jedno z najciekawszych połączeń tego rodzaju w Finlandii.

Recenzja tego LP w dziale RECENZJE.

Istnieją lub istniały i inne zespoły, grające muzykę, jaka jest przedmiotem tego skromnego artykułu.

Ich znaczenie jest jednak niewielkie lub też jedynie wplatały elementy suomi/gothic metalu do swojej muzyki. Gatunek ten obecnie jest w poważnym kryzysie, bo formuła zaczęła się wyczerpywać i istniejące grupy poszukują obecnie sposobów jej odświeżenia.

Taką próbę podjął w 2010 złożony z weteranów takiego grania THE MAN-EATING THREE na pełnym melancholii albumie "Vine".

Okazuje się jednak, że można i z pełnym poszanowaniem tradycji nagrać wyborny album w klasycznym stylu dla gatunku, co pokazał także w 2010 SHADOWGARDEN ze... Szwecji.

Wśród tej rzeszy zazwyczaj na wpół amatorskich grup, wydających swoje CD własnym sumptem dzięki możliwościom współczesnej techniki nagraniowej trafiają się jednak i zespoły warte uwagi, zarówno ze względu na poziom kompozycji, jak i wykonania, często niesłusznie ignorowane w powodzi napływającej z Japonii muzycznej tandety.

Takim zespołem był pochodzący z Tokio SEVEN SEAS, znany również pod pełną nazwą JIKUU KAIZOKU SEVEN SEAS. Grupa w mieszanym składzie damsko męskim powstała w 2004 w zestawieniu

Keiichi "Marshal K" - śpiew

Yousuke - gitara

Eita - gitara

Tatsuya - bas

Gachinikofu - perkusja

Jako zespół drugiego rzutu, zdołali na początek wydać w 2005 roku własnym sumptem EP Seven Seas, zawierającą cztery nagrania, pochodzące z pierwszych sesji nagraniowych, utrwalonych też na demo z 2004 roku.

Już w roku następnym pojawił się pierwszy LP zespołu Dreams.

Przyjemne intro jest wstępem do opowieści, którą rozpoczyna fantastyczny Endless Journey.

Dynamit w gitarach i znakomity wokal wsparty doskonałą melodią. Powtórkę doskonałego melodic power metalowego grania mamy w Find Out a Fire, numerze nieco wolniejszym, ale o niezwykle bujającej motoryce. Świetne wykonanie, także pod względem wokalnym. Do tego kunsztowne, finezyjne sola gitarowe.

Phantom także bardzo interesujący, jednak zrobiony w refrenach mocno pod ściśle japońskie gusta. Nightmare zawiera niezwykle ciekawy motyw przewodni i jeden z najbardziej chwytliwych refrenów na tym LP, a całość zawiera sporą dawkę neoklasycznego grania. Znów ukłony dla gitarzystów. Chasing Light szybszy i podobny do nagrań BALLFLARE - także dobry numer, ale bez siły przebicia poprzednich. Za to nieco dziwnie rozpoczynający się Rain of Memories to następny rewelacyjny utwór - tym razem zdecydowanie pod GALNERYUS.

Na części wydania jest też utwór z EP Fly to the Heaven - tu mamy z kolei zdecydowanie zagrania pod AZRAEL... czyli pod HELLOWEEN. Powerowy charakter zmiękcza znakomity melodic metalowy refren - sola po prostu najwyższej klasy.

Qutro zamykające album jest niejako powtórzeniem intro Space Time Pirates.

Ocena 9/10 i jest to płyta niemal kompletna w swojej klasie pod każdym względem.

W roku 2007 ukazał się najpierw LP Confusion... i coś tu już nie zagrało jak należy.

Płyta jest krótka i jakby nieco w pośpiechu przygotowana. She i następny po nim Replica to bardzo miłe kompozycje melodic metalowe, trochę, co ciekawe, pod SONATA ARCTICA, ale nie wychodzą poza dobry poziom - tym razem także, jeśli chodzi o wykonanie.

Zgrabny Paradox jest już nieco ciekawszy, ma też domieszkę neoklasycznego grania, a udane sola podnoszą tu znacznie ocenę. Red Eyes tylko dobry, mimo jasnego, wpadającego w ucho refrenu. The Pirates' Flag mimo bardzo obiecującego tytułu, to tylko sympatyczny utwór melodic metalowy zagrany szybko, co nieco stwarza wrażenie powerka. The Wind of Tomorrow to blada kopia nagrań GALNERYUS z tego okresu, za lekko zagrana i ze zbędnymi, popowymi złagodzeniami.

Płyta miła w odsłuchu... na raz lub dwa i 6,8/10 najwyżej.

W tym momencie grupa już pogrzebała szanse na rywalizowanie z czołówką.

W Japonii album przeszedł bez większego echa .

W tym samym roku w grudniu zespół zaprezentował jeszcze jeden, krótki LP Parallel World.

W pierwszym z utworów Toroi słychać zdecydowanie granie pod GALNERYUS, jest dużo mniej tej przesadnej cukierkowości, jaką się charakteryzował poprzedni album. Numer lekko podbarwiony symfonicznym tłem wypada bardzo okazale. Inside utrzymuje poziom, choć jest bardziej przebojowy. Wracają znakomite sola gitarowe, jakich brakowało poprzednio.

Glory Days uzbrojony w ciekawy riff i doskonały refren to mocna broń i atut - powerowy, dynamiczny numer. Parallel World, jak na tytułowy przystało, doskonały i zagrany z maestrią oraz lekkością - solo fantastyczne, a sam pomysł na melodię najlepszy na płycie. Lost prostszy, rytmiczny i zmuszający do przytupywania. Kolejny znakomity, wpadający w ucho refren. Sky łagodnie zamyka ten nastrojowy album, ale nie pozbawiony energii.

Bardzo dobre brzmienie, znakomity wokal i wyborne wykonanie.

Bez porównania do poprzednika . 9/10

Ten LP ma jedna tylko wadę - jest po prostu za krótki.

Ostatnim albumem tego zespołu okazał się Imagination z listopada 2008 roku.

Najnowsza płyta znowu jakby nieco lżejszego kalibru. Dominują prostsze, przebojowe, dynamiczne melodie, co słychać w Feel i Calling z bardzo łagodnymi chwytliwymi refrenami.

United zdecydowanie celuje w japońskie listy przebojów. Sweet Rose podobnie - w sumie melodic metal grany z lekko powerową fantazją. Podobnie Seasons, gdzie w łagodniejszej formie wykorzystane zostały patenty z debiutu.

Typowy produkt japoński, ugrzeczniony, miły w odsłuchu i także tym razem bardzo dobrze wykonany. Kaze Wataru Kizuna, który zamyka ten album, jest tego zdecydowanym przykładem.

Płyta na 7,7/10 do odprężającego odsłuchu, ale do najlepszych nagrań zespołu sporo brak.

Kilka wybornych solówek gitarowych i klarowne brzmienie to dodatkowe plusy.

Od 2008 nowym perkusistą został Aki-dolich XXIII, jednak niebawem zastąpił go Kyosatan .

Zespół zapowiadał na rok 2009 kolejną płytę, jednak gdy w maju 2009 odszedł Kyosatan, grupa najpierw działalność zawiesiła, a następnie ogłosiła że się rozwiązuje.

SEVEN SEAS w swoim image nawiązywał do stylistyki VK, był też mocno zakorzeniony w japońskiej tradycji grania melodyjnego metalu. Zespół ten jednak grał znacznie lepiej niż się wizualnie prezentował, choć naturalnie nigdy nie pretendował do zakotwiczenia się w czołówce japońskiej.

Z drugiej strony jednak wytwórnia ta zaprezentowała wile zespołów, nie tylko z Belgii, które być może nigdy nie zdołały by utrwalić swojej muzyki.

DANGER - "Danger" (1981) to prawdopodobnie pierwszy oficjalnie wydany Heavy Metalowy krążek w tym kraju właśnie przez Mausoleum. Wydany to za mało powiedziane. Pierwszy, który zyskał szersze uznanie i wzbudził poważne zainteresowanie. Zespół DANGER, podobnie jak większość jemu podobnych w latach osiemdziesiątych, nagrał tylko jeden LP i odleciał w niebyt. Animatorem tej formacji był Christian Forthomme, który rok później rozpoczął z FN GUNS marsz na top wśród zespołów z nurtu w Belgii. A DANGER? DANGER zagrał to, co w tym czasie mógł. Dużo tu było hard rocka, choć jego ciężka odmiana raczej panowała w większym procencie tego LP. Byli pierwsi, byli kultowi, choć ten kult dzisiaj już nie istnieje. Zapomniani, odrzuceni, niedoceniani, ale byli kamieniem, który poruszył lawinę. Tutaj sięgają końcówki korzeni Heavy Metalu w kraju Flamandów i Walonów...

Mausoleum stawiało na różne zespoły, wykorzystało także modę na speed metal i narodziny thrashu w Europie. Tak światło dzienne ujrzały dwa albumy zespołu WARHEAD z wokalistą Patrickiem "The Beast" Van Londerzele. Na obu tych płytach zespół przedstawił bezkompromisowy, choć melodyjny surowo zagrany speed metal z elementami embrionalnego thrashu i ta grupa przez kilka lat stanowiła krajową czołówką w takim graniu. Gdy moda na speed metal przeminęła, a zespół w innej stylistyce się nie potrafił odnaleźć, utracił kontrakt i został rozwiązany.

Mausoleum wydało dwa LP:

Speedway (1984)

oraz The Day After (1986)

Ten album zawierał muzykę bardziej skłaniającą się ku wzorom niemieckim i naśladował nieco zarówno grupy speed metalowe, jak i te które zaczęły w tym kraju kłaść podwaliny pod różne formy power metalowego grania. Płyta charakteryzowała się też lepszym brzmieniem niż debiut.

Spośród belgijskich zespołów lat 80tych, które pod opieką miała wytwórnia Mausoleum najbardziej znanym był OSTROGOTH.

Zespół prezentował energiczny heavy metal klasyczny z elementami tego, co niebawem zaczęto nazywać power metalem i zadebiutował czteroutworowym mini LP Full Moon's Eyes w 1983.

Dobre przyjęcie tego wydawnictwa spowodowało wydanie w 1984 pierwszego LP Ecstasy and Danger

W 1985 zespół przygotował kolejny LP Too Hot - tu jednak zaprezentował nieco lżejszy materiał bardziej "chwytliwy" i prostszy, bliższy ówczesnemu hard rockowi, gdzie krzyżowały się style europejski i amerykański.

Płyta wielkiego sukcesu nie odniosła i zespół się rozpadł.

Jednak z inicjatywy swoich pierwotnych założycieli Rudy Vercruysse (g) i Maurio Pauwelsa (p) po roku został reaktywowany z nowym wokalistą - Peterem De Wint poprzednio w innym zespole stajni Mausoleum - CROSSFIRE.

Efektem był hard rockowo/heavy metalowy, melodyjny album Feelings of Fury wydany w 1987 również przez Mausoleum, która z tym zespołem wiązała cały czas spore nadzieje.

Także i ten album nie cieszył się zbyt wielkim powodzeniem i niebawem grupa została rozwiązana.

Po latach na fali powrotów zespół się reaktywował, ale działalności nagraniowej nie przejawia.

Do grupy zespołów z wytwórni Mausoleum należał też LIONS PRIDE.

W latach 80tych wydali tylko jeden album Breaking Out w roku 1984.

Muzycznie była to nieco mocniejsza odmiana brytyjskich zespołów z głównego nurtu NWOBHM z graniem klasycznego metalu w wydaniu niemieckim.

W pewnych kręgach ten LP uznawany jest za kultowy. Płyta jest faktycznie udana, choć zespołowi brakowało rozpoznawalności i tożsamości, nawet na tle innych grup belgijskich.

Prawdziwy heavy metal grał SCAVENGER, najbardziej chyba true metalowy zespół z Belgii nie tylko w tamtych czasach.

Klasyczny jedyny album Battlefields z 1985 niszczy nie tylko takimi hitami jak Battlefield czy Into the Fire. Doskonały wokal oraz bardzo mocne i ostre brzmienie oraz dobra (jak na Mausoleum) produkcja stawia ten album w rzędzie czołowych osiągnięć belgijskiej sceny metalowej lat 80tych.

Ocena: 8,5/10

Mimo wartości, jaką ten zespół niewątpliwie posiadał i ta grupa nie zdołała przetrwać, o co w pewnym stopniu oskarżano i sama wytwórnię, słabo promującą to wydawnictwo nawet na rodzimym rynku. Ciekawostką jest fakt, że płyta w 1995 została przez tę wytwórnię wydana ponownie w ramach serii Mausoleum Classix.

Jak wspomniałem przy okazji OSTROGOTH wokalistą w drugim składzie był Peter De Wint. Pierwszym jego zespołem był CROSSFIRE również reprezentujący wytwórnię Mausoleum.

Grupa na pierwszym albumie See You in Hell 1983 zagrała ostry brzmieniowo heavy metal inspirowany zarówno graniem brytyjskim jak i amerykańskim (np w Killing a Cop). Mocne brzmienie podkreślone było lekko "barbarzyńskim" wokalem i potężną perkusją i basem. Granie melodyjne na zmiennych tempach, często niemal speed metalowe jak w doskonałym Magnificent Night. Teoretycznie bardziej przebojowe numery jak Lover's Game były jednak mało atrakcyjne... Album zamyka znakomity See You in Hell, dynamiczny i pełen agresji z doskonałymi partiami gitarowymi.

Ogólnie za ten LP ocena 7/10

Druga płyta to Second Attack (1985) i jest to rzeczywiście potężny atak.

Speed heavy power jakiego w owym czasie ciężko szukać w Europie.

Dużo to atrakcyjnych melodii, wokalista już mniej ryczy a więcej śpiewa w tym w stylistyce NWOBHM. Mocarne gitary i jak poprzednio miażdżąca sekcja rytmiczna - taki Feeling Down niszczy dokumentnie, podobnie jak surowy Atomic War. Ma swoją gitarową moc również Scream and Shout.

Świetnie także zaprezentowali się w złożonym i długim klimatycznym Running For Love. Doskonały metal tradycyjny pełen smutku i melancholii. Wspaniały numer!

Płyta niesłusznie zapomniana i czasem krytykowana zaocznie... niesłusznie.

Ocena 9/10

Niekiedy się mówi że CROSSFIRE nie trafił we właściwie miejsce i że w USA zdobył by większe uznanie. Cóż w dużym stopniu to wina Mausoleum, która w dziwny sposób preferowała raczej gorsze zespoły. Niemniej na rynku europejskim, także w Holandii, Niemczech zespół znalazł duże grono fanów. W zasadzie na tym kariera zespołu się zakończyła.

Grali jeszcze jakiś czas i ukazał się nawet krążek Sharpshooter w 1986, ale zawierał on tylko kompilację niepublikowanych wcześniej nagrań i kilku live.

Potem jeszcze płyta koncertowa Live Attack w 1987 i zespół rozwiązał się w tymże 1987. Album koncertowy został początkowo wydany przez inną wytwórnię Bellaphon. Mausoleum nie była zainteresowana tym LP, jednak na fali mody na stare zespoły "przypomniała" sobie o CROSSFIRE w 2002 i ten koncert ponownie ukazał się w wersji CD wzbogacony o studyjne nagrania z Sharpshooter .

Metal znacznie bardziej melodyjny i przebojowy niż inne bandy z Mausoleum grał STEELOVER. Zespół nagrał jeden LP Glove Me (1985) i można go określić jako jeden z pierwszych, jeśli nie pierwszy belgijski zespół grający typowy melodic metal. Ciekawostką jest fakt, że perkusistą był tam Rudy Lenners, znany głównie z niemieckiego SCORPIONS. Zespół przygotował też materiał na drugi LP z wokalistką Dani Klein, jednak ostatecznie nie został on nigdy wydany.

Zestawienie to nie wyczerpuje oczywiście wszystkiego, co z belgijskiego heavy metalu Mausoleum wydało. Było także sporo singli i maxi singli różnych zespołów, które jednak ostatecznie skrył mrok zapomnienia. Wymienione powyżej stanowiły główną wizytówkę belgijskiej sceny tradycyjnego metalu w tamtych latach i część z nich skutecznie, przynajmniej przez jakiś czas, konkurowała z grupami holenderskimi i niemieckimi, grającymi podobna muzykę.

W ostatnim czasie termin stał się modny, taki tag pojawia się i w recenzjach, i na stronach oficjalnych zespołów, myspace i na internetowych portalach i forach.

Analizując słowo po słowie najprościej jest się odnieść do "metal" . Mamy do czynienia z pewnym gatunkiem metalu. "Melodic" oznacza, że melodia jest tu najważniejszym wyznacznikiem i celem zespołu, jest jej uwypuklenie jako motywu przewodniego kompozycji. "Extreme" zaś to już pojęcie kontrowersyjne, bo ekstremalność jest w odbiorze bardzo subiektywna. Dla jednych ekstrema muzyczna zaczyna się na US heavy power, dla innych dopiero w rejonach brutal death metalu. Dlatego pojęcie extreme ma tu znaczenie bardzo umowne i można je raczej odnieść do formy melodyjnego grania i sposobu przekazania tej melodii. Z całą pewnością nie można postawić znaku równości pomiędzy melodic death metal a extreme melodic metal, choć od pewnego czasu spora grupa zespołów bywa do worka MDM wrzucana.

Jeśli ująć rzecz historycznie, to korzeni extreme melodic metal należy szukać w grupach reprezentujących odłam określany wcześniej jako power metal with harsh vocals, takich jak CHILDREN OF BODOM, NORTHER czy też THRONE OF CHAOS lub IMPERANON. Zapewne także w takich jak KALMAH, który od początku nie poddawał się prostym klasyfikacjom, implementując do swojej muzyki elementy black metalu, thrashu czy też melodic death. Miejsce narodzin tego odłamu metalu, to zdecydowanie Skandynawia, można nawet zaryzykować stwierdzenie, że Finlandia, choć mniej znani naśladowcy pojawili się i w innych krajach.

Extreme melodic metal zaczął się bardziej rozwijać w ostatnich latach dopiero, co więcej - nie tyle na bazie powstawania nowych zespołów, ile w wyniku muzycznej ewolucji już istniejących.

Wiele zespołów grających dotychczas melodyjny czy symfoniczny black metal, folk/viking, pagan metal położyło jeszcze większy nacisk na melodie w swoich kompozycjach, nieco wygładziło brzmienie, dopracowało refreny pod względem chwytliwości. Dodane zostały też elementy tradycyjnego heavy metalu, power metalu, czasem też coś z epiki. Jest więcej klawiszy, a w wokalach obok growla, harshu czy scream pojawia się czysty śpiew. Wciąż jest to jednak muzyka na swój sposób brutalna i surowa, pełna blastów, ciężkich gitar, zgiełku i pędu.

Zespołów grających, czy tez próbujących grać ten odłam metalu jest coraz więcej, po części wzorując się na KALMAH, po części na BAL SAGOTH, a po części na tym co w swoim czasie proponował AGATHODAIMON. W tematyce zaczyna dominować wątek fantasy i rycerski.

Extreme melodic metal zaczyna rozszerzać swoje granice, także geograficznie. W Afryce Południowej RIDARE AV KODDEN (ex ELEGY) dorzuca do kompozycji coś z NWOBHM, w USA DESTROY DESTROY DESTROY true battle epiki w nieco żartobliwym tonie, w Japonii MY MATERIAL SEASON rozbudowany fortepian. Eksponowane są również elementy muzyki etnicznej i narodowej tradycji, przy czym bardzo interesujący fiński WHISPERED wykorzystuje tu tradycję samurajów, a liczne grupy kanadyjskie elementy zaczerpnięte z tradycji nordyckiej.

Gatunek wciąż się kształtuje, zacierają się na nowych płytach różnice pomiędzy dotychczasowym viking/black epic, pagan/folk czy symphonic melodic black, ale ten power/heavy metalowy czynnik, rozumiany szerzej staje się powoli pewnym wyznacznikiem nowej jakości.

Łączenie różnych stylów muzycznych w melodyjną, choć pełną ekspresji całość pokazał w tym roku izraelski WINTERHORDE na zadziwiającym albumie "Underwatermoon".

Zadanie stojące przed zespołami extreme melodic metal jest trudne. Z jednej strony zazwyczaj tracą one zainteresowanie wcześniejszych fanów, którzy nie zawsze mogą darować postawienie na większa dawkę melodii lub odejście od korzennego, czystego gatunkowo grania, z drugiej zaś przez fanów brzmień melodyjnych są ignorowani lub nieznani, albo też pomijani w muzycznych poszukiwaniach ze względu na wcześniejsze dokonania. Gatunek jednak przebija się, coraz mocniej ugruntowuje swoja pozycję i rzesza osób zainteresowanych taką muzyką stale rośnie.

Z całą pewnością do popularyzacji przyczynią się nowe, tegoroczne płyty takich zespołów jak niezawodny KALMAH ("12 Gauge") czy też KEEP OF KALESSIN ("Reptilian"), który przedstawił album jaki na starcie wzbudził sensację wśród miłośników mocnego melodyjnego grania, mimo że wcześniej ten zespół kojarzony był w zasadzie tylko z black metalem.

Muzyka extreme melodic metal nigdy nie będzie dominować, nie będzie też muzyką milionów zapewne. Dla wielu jednak poziom "extreme" jest w tym przypadku nie do przeskoczenia.

Wypada bacznie się przyglądać nowym płytom i zespołom ogólnie określanym jako melodic black/viking, czy też melodic death metal. Mogą się tu kryć ciekawe pozycje właśnie odnoszące się do "extreme melodic metal"...

są dwa główne odłamy-

1/ neoklasyczny power metal

2/ neoklasyczny power metal progresywny

W sumie granica dosyć płynna bo co ją wyznacza?

pierwsza odmiana bardziej może prosta, bardziej melodyjna i skoczna, z użyciem raczej klasycznie metalowych instrumentów w drugiej więcej tych elementów charakterystycznych dla progresywnego grania a często też występują klasycznie, nie elektryczne instrumenty -skrzypce , wiolonczela i inne.

W obu odmianach bardzo ważna jest na ogół wirtuozerska gra gitarzysty i rozbudowane partie klawiszowe ,przy czym w odmianie drugiej często to one sa najważniejszym instrumentem.

Gatunek czerpie inspiracje przede wszystkim z muzyki XVIII wieku słychać i mozartowskie klimaty.

Ważnym atutem bandów grających tą odmianę metalu jest wokalista -zazwyczaj o wysokich umiejętnościach, także w operowaniu w wyższych rejestrach.

Utwory zespołów pierwszej grupy są skomponowane zazwyczaj według bardzo sztywnych zasad -co może niektórym wydawać się monotonne.

Zespoły z grupy drugiej potrafią natomiast czasem słuchacza mocno czymś zaskoczyć szczególnie w aranżacjach , zmianach tempa i wykorzystaniu motywów nietypowych dla muzyki metalowej , lub nowoczesnego brzmienia.

W USA takie granie jest zazwyczaj mocno powiązane z metalem progresywnym i grup grających "czysty" neoclassical metal jest bardzo niewiele .Jest za to wielu muzyków, wydających płyty solowe, często instrumentalne gdzie jednym z zasadniczych elementów jest styl neoklasyczny.

Dave Justo, Jonas Hansson, Ken Snyder, Le'Rue Delashay, Matthew Mills, Joey Tafolla, Ferrigno, Ben Kuzay, Adam Worrell to tylko niektórzy z nich.

Z grup o dużym dorobku na pewno na pierwszym miejscu należy wymienić ARTENSION Vitalija Kuprija i Johna Westa gdzie wiele elementów z tej konwencji zostało w sposób bardzo udany wykorzystanych. Podobnie częściowo neoklasyczny charakter mają albumy RING OF FIRE i solowe LP wokalisty Marka Boalsa.

Na pewno też należy tu dodać Davida T.Chastaina - sporo neoklasyki jest na jego pierwszych płytach CHASTAIN chociażby ,oraz na albumach ZANISTER.

W Japonii znanej z rozmiłowania w muzyce klasycznej jest także kilka zespołów z tego nurtu , przy czym tu znacznie większy nacisk kładzie się na powiązanie neoklasycznych motywów ze

stylem charakterystycznym dla melodic metal. Bardzo chwytliwe refreny , wirtuozerskie popisy gitarzystów i dialogi z równie wysokiej klasy klawiszowcami to najbardziej charakterystyczne cechy zespołów japońskich. Jeśli chodzi o wokale to są one zazwyczaj drugoplanowe w sensie ich poziomu.

Niewątpliwie ścisłą czołówkę tworzą GALNERYUS, CONCERTO MOON, ARK STORM a także X JAPAN -choć tu mamy do czynienia z mniejszym wykorzystaniem motywów neoklasycznych.

Z tego rejonu świata można jeszcze wymienić koreański ZIHARD oraz znakomitego malezyjskiego gitarzystę w stylu Yngwie Malmsteena Noora Amana Sabrana i jego zespoły - ostatnio SYMPHONIA.

W Europie oczywiście bryluje Skandynawia - tu w zasadzie wszystko zaczęło od Yngwie Malmsteena i jego zespołu RISING FORCE, w różnych składach. Potem pojawiły się i inne zespoły po części czerpiące z dorobku Malmsteena, jak STORMWIND, lub też takie jak MEDUZA i MAJESTIC nagrywające kompozycje jeszcze bardziej sztywno trzymające się neoklasycznych kanonów. Ważnym w tym rejonie Europy zespołem był VIRTUOCITY, kierowany przez znakomitego gitarzystę Kesikinena (poprzednio KENZINER).

Wielka Brytania daleka jest od takiej muzyki i można by może to samo powiedzieć o Niemczech gdyby nie znakomity AT VANCE, który zdołał wypracować swój własny styl, odmienny od innych grup z Europy.Wśród nowości pojawił się natomiast zespół DORIAN OPERA tu mamy jednak bardzo mocno zaznaczony element progresywny.

Francja z kolei to pewna liczba zespołów bardziej skierowanych na progresywny power metal symfoniczny i elementy neoklasyczne to jedynie dodatek do ich muzyki. Typowym przedstawicielem gatunku jest tu jedynie grupa M.Z. ze sporym dorobkiem i ten zespół ostatnio znajduje się w czołówce.

Wspominając o Francji wypadało rzecz jasna wspomnieć i o Belgii.

Tu niepodzielnie króluje Dushan Petrosssi i jego zespoły MAGIC KINGDOM i IRON MASK. Petrossi umiejętnie łączy power metalową energię z elegancją neoklasycznych zagrywek.

W Hiszpanii mogę tylko coś powiedzieć o zespołach angielskojęzycznych- oczywiście z tych na pierwszym planie DARK MOOR, jednakże i tu stopniowo widać odchodzenie od tej stylistyki

Włochy to temat bardziej złożony . Grup grających typowy neoclassical metal nie ma tam i nie było , choć zespoły z kręgu RHAPSODY czy też LABYRINTH w pewnych okresach działalności z większym lub mniejszym natężeniem korzystały ze stylistyki neoklasycznej , choć zazwyczaj w powiązaniu z symfoniką.

Grecja reprezentowana jest przed wszystkim przez MYSTERY gitarzysty Perlepesa i projektach gitarzysty Theodore Zirasa.

Być może i Europa Środkowa z czasem stanie się rejonem gdzie takie granie zaowocuje dobrymi zespołami.Jak na razie w Czechach pojawił się zespół SYMPHONITY posiłkowany przez niemieckiego wokalistę Olafa Hayera po sąsiedzku natomiast w Słowacji pojawił się Göran Edman znany chociażby z grupy Yngwie Malmsteena w zespole SIGNUM REGIS.

Obecnie gatunek przeżywa poważny zastój. Moda na takie granie nieco przeminęła, brakuje uzdolnionych wokalistów, a ci instrumentaliści, który nadawali ton w tym gatunku zajęci są obecnie innymi muzycznymi przedsięwzięciami.

Rok 2010 okazał się jednak pod tym względem wyjątkowo bogaty, jeśli oczywiście te kilka płyt można nazwać bogactwem. Nadal jednak trzyma się dzielnie niezniszczalny Malmsteen, który już w 2008 roku udowodnił, że można i obecnie nagrać znakomity album z muzyką w decydującej części neoklasyczną. Niewątpliwą sensacją roku jest nowe dzieło MISTHERIA czyli międzynarodowy projekt klawiszowca wirtuoza "Mistheria" Iampieri, tu jednak mamy do czynienia z metalem po części progresywnym inspirowanym klasyką, co zbliża bardzo MISTHERIA do ARTENSION i muzyki Kuprija. Znakomicie spisał się także koreański ZIHARD ,ale również odszedł po części od typowego chłodnego neoklasycznego stylu, podobnie jak to zrobili na tegorocznych albumach Japończycy z GALNERYUS czy CONCERTO MOON. Najbliżej neoklasycznej konwencji pozostał mniej znany VERSAILLES, także z Japonii, ale i tu mamy duże odstępstwa od tradycyjnie pojmowanego grania w tym stylu.

Czy w najbliższym czasie pojawią się nowe zespoły kultywujące tradycje neoclassical metal ?

Trudno powiedzieć , ale chyba się na to nie zanosi. Owszem wciąż wykorzystanie klasycznych motywów jest modne , co więcej rozprzestrzenia się i na cięższe odmiany metalu ale jest to tylko dodatek i uzupełnienie stylów jakie te zespoły prezentują.

Młodych, nowych zespołów brak. Może i gdzieś istnieją ale obecnie na fali popularności innych gatunków metalu przebić im się jest na pewno bardzo trudno.

Gatunek odchodzi w przeszłość. Majestatycznie, dostojnie jak przystało na spadkobierców Bacha i Mozarta. Szkoda, ale pozostaje nadzieja...

No i Lars Yngwie Johann Lannerbach Malmsteen oczywiście.

Szokująca satanistyczna okładka i liczne pochwały w prasie i wśród słuchaczy, szczególnie pod adresem znakomitej gry samego Heybourne'a oraz tygodniowy pobyt utworu "Sweet Danger" na 75 miejscu radiowej listy rockowych przebojów w czerwcu 1980 roku.
Niby niewiele, ale ileż to zespołów nie osiągnęło niczego w tym burzliwym czasie.
Kolejne single nie do końca zauważone, ale trio Heybourne'a szykowało bombę, która wybuchła jeszcze w tym samym roku 1980, a miała tytuł po prostu "Angel Witch".
Triumf NWOBHM i album pomnikowy, któremu próbowano zarzucić wszystko - od obrazoburczych tekstów, poprzez słabą produkcję, aż do nieciekawego wokalu Heybourne'a.
Próby spełzły na niczym i płyta ta była i pozostanie kanonem NWOBHM.
Heybourne w jednej niemal chwili wyrósł na idola i wzór muzyka nowego rockowego pokolenia, które odrzucało stare granie lat 70tych tak w heavy rockowej jak i w punkowej odmianie.

Jakże jednak szybko meteor przemierza w blasku nieboskłon, aby nagle zgasnąć.
Tak nagle i niespodziewanie zgasła i gwiazda Heybourne'a. Jeszcze singiel Loser w 1981 roku i nastąpił koniec ANGEL WITCH.
Jedni twierdzą że nie mógł on znaleźć wspólnego języka z innymi muzykami, inni, że nie wytrzymał napięcia w faktycznej walce z konkurentami, którzy jeszcze niedawno byli przyjaciółmi, jeszcze inni, że wypalił się nagle jako kompozytor, któremu starczyło sił i talentu tylko na jeden album. Tak czy inaczej w jednej niemal chwili nadzieje na sukces w przyszłości zostały pogrzebane. Na krótko reaktywowany w 1982 zespół szybko rozleciał się nie zdziaławszy nic. Heybourne wtopił się w tłum grając krótko w nic nieznaczących lokalnych zespołach wciąż jednak wierzył w magię ANGEL WITCH.
Jako lider ANGEL WITCH zachował prawo do nazwy zespołu i w roku 1984 reaktywował grupę w zupełnie nowym składzie powierzając rolę wokalisty Dave Tattumowi. Wraz z basistą Gordelierem i perkusistą Hoggiem nagrał dwa albumy z muzyką heavy metal, luźno powiązaną z wcześniejszymi wpływami NWOBHM.
W 1985 pojawił się Screamin' and Bleedin'.
Heybourne poza solami nie potrafił przełożyć swojego wielkiego talentu gitarowego na konkretny masakryczny atak i numery z tego LP w zasadzie przelatują w tempie średnim jeden po drugim. Wokalnie Tattum też specjalnie niczym się wyróżnia i słychać, że jego głos ma małą siłę przebicia w zetknięciu z ostrą gitarą. W „Evil Games” chór chłopięcy ma dodać nieco urozmaicenia, a „Afraid of The Dark” zaczyna się znakomicie, po czym jednak rozpływa się z średnio strawnej heavy metalowej mazi. Tak jest aż do „Waltz the Night”, który dzięki ciekawej melodii i pewnym klimacie z debiutu zespołu jest tu najbardziej interesującą propozycją. „Goodbye” zupełnie nie pasuje do całości i jeśli miał to być wabik dla fanów lżejszych brzmień to zadania nie spełnił.
W przypadku tej płyty jestem na nie. Zresztą poza tym że chwalono grę perkusisty, album uznania nie zdobył, co jednak nie powstrzymało lidera od kontynuacji działalności.



Z nowym perkusistą Hollmanem w 1986 zespół nagrał LP "Frontal Assault".
Tu większy nacisk położony został na melodie i łagodniejsze brzmienie. Sam Heybourne gra też dłuższe sola, jak w „Dreamworld”. Paradoksalnie jest też więcej z NWOBHM i pod tym względem przoduje „Rendezvous With the Blade”, przypominający riffami i konstrukcją utwory z debiutu. Niestety naprawdę ciekawych kompozycji jest niewiele i szczególnie refreny nie są najwyższych lotów. Heybourne ratuje wszystko doskonałymi solami, a Tattum też lepiej śpiewa niż rok wcześniej. Perkusista średni i jednak słabszy niż poprzedni.
Produkcja i brzmienie jest przeciętne, przez co momentami mamy nawet trochę nieczytelnych zagrywek.
Ogólnie czuje się, że się starają, ale jest to odrobinkę rozpaczliwe.
Czy wierzyli w sukces? Trudno orzec. Płyta została przyjęta chłodno, szczególnie po tym, co na brytyjskiej scenie pokazał IRON MAIDEN i JUDAS PRIEST w kilku poprzednich latach.
Surowe i w gruncie rzeczy toporne granie drugiego wcielenia ANGEL WITCH nie było tym, czego oczekiwali słuchacze.



Heybourne zrażony obojętnością tych, którzy jeszcze kilka lat wcześniej wynieśli go do kultowego niemal statusu w rodzinnym kraju, postanowił spróbować szczęścia tam, gdzie szukają go zapewne wszyscy - w Ameryce. Ze swa gitarą przemierzył ocean i tam ANGEL WITCH narodził się po raz kolejny. Heybourne nie umiał, czy też nie chciał tworzyć czegoś nowego. Mało znani muzycy i stary repertuar, wciąż żywy, ale w dobie dominacji thrashu i death metalu archaiczny nie pozwolił mu zawojować Nowego Świata. Nie mając pozwolenia na stały pobyt w USA powrócił do Anglii na tarczy, a jak sobie tam radził częściowo pokazuje album koncertowy "Angel Witch Live " z 1990 roku.
Fatalne brzmienie, nieciekawe choć pełne werwy heavy metalowe wykonanie największych killerów z "Gorgon" na czele.
Porażka? Na pewno, ale amerykańska kaseta z tym LP wciąż stoi u mnie na półce, choć od lat już nie była wrzucana do magnetofonu.



Gdy wydawało się, że odejdzie w niepamięć jak setki innych muzyków ery NWOBHM, niespodziewanie pojawił się z kolejnym wcieleniem ANGEL WITCH w roku 2000. Kolejne rozczarowania, kolejny, tym razem mierny album koncertowy "2000: Live at the LA2"

Znów rozpad niestabilnego składu i nieustanne próby odnalezienia tego klucza, Który pozwoliłby mu otworzyć Metalowe Wrota XXI wieku. Szkoda, że na próżno. Wciąż nowe twarze przewijają się u boku Heybourne'a, który na festiwalach i koncertach wypada źle, wypada coraz gorzej i coraz gorzej brzmią te kompozycje, które kiedyś na krótko wyniosły go na szczyt.
Zespół to istnieje, to znika by w 2008 jeszcze raz odbudować legendę. Lecz czy nie pora aby ta czarownica spłonęła na stosie? Godnie i dostojnie?
Album koncertowy "Burn the White Witch" z występu w Londynie w roku 2009 zapewne wywołuje takie pytania i stawia jasne odpowiedzi.



Heybourne to gitarzysta znakomity, swoisty i niepowtarzalny. Jedną płytą zapewnił sobie stałe miejsce w historii światowej muzyki metalowej. Jest jednak też przykładem na to, jak łatwo można taką legendę zniszczyć i rozmienić na drobne.

Czy stać go jeszcze na wspięcie się na szczyt? Może... W końcu pomaga mu Biała Czarownica.

W roku 2006 ukazała się też płyta zespoły SPARTA, który nagrał w roku 1981 dwa single, a potem zniknął po wielu zmianach osobowych, choć ostatecznie dopiero w roku 1992.
Album jest kompilacją starych utworów.
Granie w klasycznym stylu melodyjnego NWOBHM - proste riffy i kołyszące refreny. Oryginalności niewiele, więc nie dziwne jest, że zespół sukcesu nie odniósł.
Płyta nosi tytuł "Sparta". Ocena 7/10

Tylko jedną EP "Burnt At The Stake" w 1984 nagrał zespół HERETIC.
Liderem formacji był Martin Andrew, którego umiejętności wokalne można określić jako bardzo przeciętne. Muzyka łączyła w sobie elementy grania z pod znaku riffów IRON MAIDEN i bardzo komercyjnych popowych melodii - jak w kompozycji "Keep on Telling Those Lies".
Grupa została rozwiązana w roku 1985, a Andrew opuścił Wielką Brytanię i przeniósł się do Las Vegas, gdzie kontynuował swoja karierę jako muzyk rockowy.

Oryginał winylowy EP zespołu SHERWOOD - "Riding The Rainbow" wydany w roku 1986 należy ponoć do jednych z największych brytyjskich rarytasów płytowych.
Sama muzyka to bardzo zgrabny melodyjny heavy metal, łagodny i nastrojowy wykonany z wyczuciem, choć wokalista Fluff dysponował nieco zbyt płaskim głosem do takiej muzyki.
Jeden z nielicznych zespołów wykorzystujących instrumenty klawiszowe.
Tu najbardziej podoba mi się bujający "So Far Away" z dobrym solem i udanym podkładem klawiszowym.
EP wydana była własnym sumptem, ale muzyka nie zainteresowała żadnej wytwórni płytowej i grupa niebawem się rozpadła.

Inny zespołem, mało znanym z muzyki, ale znanym z innego powodu, był XERO.
Wydali oni EP "Cutting Loose" w 1984 roku gdzie zaprezentowali muzykę hard rockową podbarwioną energią NWOBHM i soulem. Znakomity ekspresyjny wokalista Moon Williams nie wystarczył, aby odnieść sukces. Najbardziej udana kompozycja z tu zaprezentowanych to „Hold On”. Płytka zaciekawiła Brytyjczyków umieszczeniem na niej utworu „Lone Wolf” gdzie zaśpiewał... Bruce Dickinson. Utwór nie był numerem zespołu XERO, a mało znanej formacji THE SHOTS, gdzie przez jakiś czas Bruce występował.
Średni numer rockowy chwały wokaliście IRON MAIDEN jednak nie przynosi.

Utwór ten zaprezentowany był także na singlu Oh Baby z roku 1983 - okładka jak widać promowała ten numer najbardziej.
Zespół przestał istnieć jakiś czas potem. Szkoda uzdolnionego wokalisty.

W okresie NWOBHM działał tez zespół o nazwie TURBO.
W 1981 nagrali trzy-utworowy maxi singiel Stalion. Zaprezentowali przyzwoity poziom, choć do gry gitarzystów można się przyczepić. Proste granie z głównego nurtu lekko podchodzące pod Iron Maiden, trochę pod hard rock w brytyjskiej manierze. Słabe brzmienie, co nie dziwi przy niskim budżecie i amatorskiej produkcji.
”Running” z tych trzech najbardziej typowy dla stylu riffów klasycznego NWOBHM.
”Take My Life” bardzo udany pół balladowy numer - wart odnotowania. Tu znów jakby słychać lekko BLACK SABBATH w riffach.

[img]hhttp://metal-archives.com/images/5/7/3/7/57376.jpg[/img]

Jak wiele innych zespół zaginął po 1982 roku.

Wielką stratą na pewno dla sceny brytyjskiej było przedwczesne rozwiązanie grupy TRAITORS GATE.
Dosyć długo trwało zanim zespół pochodzący z Walii zebrał optymalny skład, chociaż część muzyków znała się wcześniej z hard rockowej lokalnej formacji MUNRO.
Do nagrania trzy utworowego maxi singla przystąpili w 1985. W tym czasie w zespole już na dobre zadomowił się wokalista Robby Jones, który według mnie należał do najbardziej utalentowanych wokalistów brytyjskich lat 80tych, który zaginęli potem w mroku metalowych zmian.
Nagrane utwory znalazły się maxi singlu Devil Takes the High Road. Znakomite utwory powodujące zaostrzenie apetytu na więcej. Szczególnie „Shoot To Kill”.
Mocne, heavy metalowe brzmienie, wyjątkowo dobra produkcja i wyższy stopień wtajemniczenia niż zazwyczaj miało to miejsce w mało znanych zespołach NWOBHM.
Niestety ten zespół także próby czasu nie przetrwał, głównie z przyczyn techniczno - organizacyjnych.

Jeśli kogoś interesuje, co robił John Sykes poza Tygersami i THIN LIZZY to liderował własnej formacji STREETFIGHTER. Tu grał na gitarze i śpiewał w towarzystwie innych, mniej jednak znanych w tym czasie muzyków.
Grupa reprezentowała tradycyjne podejście do melodyjnego hard rocka i metalu, a kompozycje przypominały z jednej strony nagrania THIN LIZZY („Crazy Dream” i „Streetfighter”), z drugiej Tygersów („Livin' on the Redline”), a z trzeciej STATUS QUO („City Girls”).
Cztery kompozycje jakie nagrali w składzie z Sykesem znalazły się na EP (czy tez mini LP)
”Crazy Dream”, która ukazała się w roku 1982.
Średni wokal Sykesa, znakomita za to jego gitara. Wyborna sekcja rytmiczna, a szczególnie popisy basisty Goldsworthy'ego (potem też w DIAMOND HEAD).
Płytka starannie wyprodukowana, z kompozycjami wymienionymi powyżej na poziomie dobrym. Zespół być może by się rozwinął, ale Sykes skorzystał z oferty Lynotta i przeszedł do THIN LIZZY. Dwaj gitarzyści, którzy go zastąpili nie umieli jednak śpiewać i grupa została bez wokalisty. Po krótkim czasie drogi ludzi zaangażowanych w STREETFIGHTER rozeszły się.

Zespołów o nazwie WARRIOR było w Anglii w okresie NWOBHM kilka i są w fachowej literaturze specjalistycznej oznaczane numerami. WARRIOR (1) omówiłem krótko wcześniej.
WARRIOR (2) wywodził się z tzw. kręgu zespołów z Newcastle, a jego członkowie znali się i kolegowali z VENOM, BLITZKRIEG, RAVEN i SATAN. Zespół prezentował muzykę podobną do wyżej wymienionych, surową w riffach i oszczędną w środkach wyrazu oraz niezbyt melodyjną, pozbawioną jednak energii i pasji wspomnianych grup.
Zdołali wydać mini LP For Europe Only w roku 1983, przy czym utwór „Kansas City” był bez większego sukcesu promowany na listach przebojów radiowych.
Na pewno najwartościowszą kompozycją był wolniejszy i surowy „Warrior” z długim solem perkusyjnym Seana Taylora - tego samego, który bębnił w SATAN, PARIAH, RAVEN i BLITZKRIEG.
Zespół miał jednak słabego wokalistę Hallidaya i jakoś nie potrafił wyjść z cienia nawet w rejonie Newcastle.
Słabość grupy jako całości ujawnił chłodno przyjęty album koncertowy Live In A Dive! wydany początkowo tylko na kasecie.
Ostatecznie band rozpadł się w roku 1985.

Dosyć późno, bo w 1984 powstał zespół HARRIER. Szybko wydał maxi singla Out On The Street, zawierający trzy utrzymane w średnich tempach kompozycje, zakorzenione w brytyjskiej tradycji rockowej. Niestety było to granie niezbyt atrakcyjne zarówno wykonawczo, jak i pod względem samych kompozycji. Na największe uznanie zasługuje tu brzmienie sekcji rytmicznej i hammondy keyboardzisty. Nazywa się Farrington i obecnie jest członkiem DEMON.
Grupa rozpadła się w 1986, nie zdoławszy zainteresować swoja muzyką żadnej wytwórni płytowej.

Kolejny zespół który nagrał jedna EP Open Your Eyes 1984 (czy raczej mini LP) i przepadł to DAMASCUS z Liverpoolu. Grali dobry dynamiczny heavy metal w stylistyce NWOBHM w riffach, bujający i z godnym podziwu wkładem basisty Mike Bootha. Udane także były sola gitarowe. Niestety w procesie realizacji tego krążka, poza numerem „Cold Horizon”, chyba za bardzo cofnięto wokal do tyłu. Inna rzecz, że wokalista, choć dobry, jakoś nie bardzo pasował według mnie do raczej mocnych zagrywek reszty składu.
Obowiązkowa ballada „Cold Horizon” bardzo udana i śpiewa tu dwóch członków grupy, ale kto jest drugim tego nie wiem.
Zespół na pewno miał potencjał, niestety nie trafił w swój czas... Demo przygotowane do wydania przez jakąś poważniejszą wytwórnię nie znalazło chętnych do wydania.
Podobno od czasu do czasu panowie występują jeszcze klubowo.

Zespół BLEAK HOUSE startował w 1980, a już w 1982 nagrał swoją Ep (mini LP) Lions In Winter.
Płytka bardzo dziwna, bo muzycznie jest tu wszystko - i riffy Iron Maiden, i rock brytyjski, i psychodelii nieco, i jazz rocka, i jakby sami nie wiedzieli co grać. Z prawdziwym NWOBHM wspólnego niezbyt wiele. Materiał nie przypadł chyba do gustu konsumentom głównego nurtu brytyjskiej muzyki rockowej, bo zespół szybko zniknął.

GEDDES AXE zaprezentował kilka singli w tym

i w roku 1983 maxi singla Escape from New York z muzyka zróżnicowaną, opartą głównie o dokonania SAMSON i TYGERS OF PAN TANG, ale trzeci i ostatni numer „666” pokazuje, że stać ich było na dobry heavy metal z lekko epickim zacięciem.
Zniknęli jednak jak wiele innych grup. Na wyróżnienie zasługuje praca gitar i dobre brzmienie całości oraz to że wokalista był dosyć wszechstronny, choć nie posiadał specjalnie wysokich umiejętności.

Proste riffy i proste melodie w głównym nurcie NWOBHM zaprezentował na maxi singlu Green Eyes w 1984 zespół CRUCIFIXION. Płytkę wydał Neat i wydawało się, że grupa ma zapewniony jeszcze dalszy byt, ale wewnętrzne spory położyły kres działalności zespołu.
Umiejętności były może niezbyt duże, ale entuzjazm spory.

Bardzo porządny poziom reprezentował zespół DAMACLES, a jego EP Burnin' White Hot wydana w 1985 roku miała bardzo dobre brzmienie. Melodyjny heavy metal w stylistyce NWOBHM ze świetnymi popisami gitarowymi Paula Henley'a i killerskimi numerami „Tonite” i „White Hot”. Kompetentny wokalista i sekcja rytmiczna. Energiczny band, pewny swego i brzmiący niezmiernie profesjonalnie.

Praktycznie nieznany, a wart zdecydowanie wydobycia z mroków niepamięci.

Cięższe i bliższe klasycznemu metalowi brzmienie przedstawił już w roku 1980 zespół DISTRAINES. Jego maxi singiel Japanned nagrany w roku 1980 z różnych przyczyn w wersji oryginalnej ukazał się jednak dopiero w roku 2006.
Zespół bardzo średni, rozpadł się w roku 1983 i reaktywował w 2004, ale nowego materiału nie przedstawił.

Lekko "egzotycznym" jak na ówczesne czasy był zespół DRAGONFLY, którego liderem, wokalistą i gitarzystą był czarnoskóry Rudi Riviere .

Grupa nie zdziałała wiele nagrywając jedynie EP Dragonfly w roku 1980.
Płytka ta zawiera bardzo dobry materiał, melodyjny, dynamiczny i zaśpiewany bardzo ciekawie oraz okraszony fantazyjnymi solówkami gitarowymi.
Refren w „Silent Nights” wyborny po prostu. Przyjemna ballada „Space Bound” nieco smutna i zahaczająca o psychodeliczny rock lat 70tych.
Zespół został rozwiązany w 1981 roku, a Riviere próbował swoich sił jako gitarzysta w innym londyńskim zespole SAPPHIRE, który jednak również nie odniósł sukcesu.

Zespół LE GRIFFE nosił nazwę francuską (Szpony) pochodził jednak ze Stoke w UK.
W 1983 zaprezentowali maxi singla Fast Bikes z rytmicznym melodyjnym graniem z głównego nurtu NWOBHM. Wszystko było tu bardzo poukładane, a zespół zgrany i pewny siebie.
Dobra produkcja i chwytliwe melodie zapewniły płytce bardzo przychylne recenzje i oczekiwano w krótkim czasie pierwszego LP. Uważam ze to jeden z wartościowszych debiutów spośród tych grup jakie nie odniosły potem sukcesu. Proste, ale w zasadzie bardzo wyrachowane granie.

Niestety w 1984 pojawił się tylko mini LP Breaking Strain gdzie skład już był nieco inny, pozostał tylko jeden gitarzysta i w jednym z utworów pojawiły się instrumenty klawiszowe.

Tym razem, choć był to już rok 1984 zagrali jakby był to rok 1980. Najbardziej typowe riffy NWOBHM, dużo IRON MAIDEN szczególnie w pracy gitar i basu, sporo rozbudowanych i na wysokim poziomie solówek gitarowych. „Breaking Strain” w tym przypadku jako utwór tytułowy to wręcz sztandarowy, a przy tym znakomity przykład takiego grania.
”Breathe Deeply” jest numerem znacznie wolniejszym, z użyciem klawiszy, ale w refrenach wyraźnie ciąży w kierunku klasycznego heavy metalu.
”Silent Running” to znów bardzo brytyjski numer z bojowym głównym riffem, nieco przywodzący na myśl granie TANK ale również i IM w gitarowych galopadach.
”You're Killing Me” w tym towarzystwie wypada nieco blado i popowo - szczególnie w refrenie i był zresztą obliczony na sukces komercyjny. Znalazł się na specjalnie przygotowanym singlu, ale sukcesu nie odniósł.

Albumik zamyka intrygujący numer „Movin' On” będący ukłonem w stronę bardziej melodyjnej odmiany grania z rejonu Newcastle.
Ogólnie bardzo pewne wykonanie - świetny wokal Chrisa Hattona, gitara Tima Blackwooda i dynamiczna oraz słyszalna sekcja rytmiczna. Ocena 8/10
Niestety głównie personalne spory członków grupy zadecydowały, że zespół rozleciał się już w końcu 1984.
Mocny profesjonalny band, który bardzo mógł namieszać na brytyjskiej scenie metalowej.

W roku 1979 debiutował zespół MYTHRA. Grali już od 1976 pod nazwą Zarathustra i EP The Death and Destiny była zbiorem czterech utworów, jakie przygotowali w latach 70tych. Jak wspominali sami muzycy do wersji EP nieco je przerobili dodając mocniejsze, częściowo krzyczane partie wokalne oraz riffowanie podpatrzone u innych raczkujących zespołów NWOBHM. Wyszło bardzo fajnie - a numer „Killer” to prawdziwy killer, gdzie energia wsparta jest gitarami pomiędzy IRON MAIDEN i BUDGIE.
Rasowy „Overload” niszczy w ciągu zaledwie dwóch minut – tyle właśnie trwa.
Bardzo dobry, swobodny i zróżnicowany wokal Vince Higha oraz wysokiej klasy - naprawdę wysokiej sola gitarowe.
Słychać, że to nie chłopcy, który tydzień temu po raz pierwszy zebrali się w garażu.
Już w roku następnym utwory te doczekały się reedycji, a zespół uznano za jedną z największych nadziei NWOBHM.
Niestety kariera grupy załamała się nagle i dosyć niespodziewanie.
Choć mieli sporo nagrań nowych i równie ciekawych nie zdołali podpisać żadnego kontraktu płytowego i po pewnym czasie rozeszli się. Grupa jednak nigdy nie była oficjalnie rozwiązana i w końcu lat 90-tych pojawiła się ponownie.

Ich zmiksowane na nowo nagrania z okresu dem można posłuchać na wydanym w 1998 albumie o tym samym tytule co mini LP.

Dziwnie złożyły się losy zespołu SWEET SAVAGE. Ta wielce obiecująca grupa wystartowała w 1981 roku singlem Take No Prisoners, z najbardziej znaną ich kompozycją „Killing Time”, znaną również z wykonania zespołu METALLICA.
Gitarzystą był w tej grupie Vivian Campbell, a zespół proponował dynamiczne, melodyjne granie NWOBHM z elementami speedu i klasycznego brytyjskiego heavy metalu.

SWEET SAVAGE dosyć szybko przygotował materiał na pierwszy LP jednak jak na ironię nie zdołał go wydać za pośrednictwem żadnej wytwórni. Zaiste zaskakująca rzecz, zważywszy jakie "dzieła" ujrzały światło dzienne w owym czasie w UK.
Ta grupa pod względem inwencji i umiejętności biła na głowę większość zespołów jakie wówczas wypłynęły w NWOBHM. „Killing Time”, „Eye Of The Storm” i kilka innych kompozycji mogło stać się hitami takiego grania... Niestety, zabrakło promocji i wytrwałości Campbella, który skuszony propozycją przystąpienia do DIO przyjął ofertę i zabrał część przygotowanego wcześniej materiału do wykorzystania na LP "Holy Diver".
Zespół przeszedł sporo zmian osobowych i zadebiutował pierwszym LP "Killing Time" dopiero w roku 1996.

TYRAN' PACE powstał w 1983 i dosyć szybko zdobył popularność w Niemczech... i w Wielkiej Brytanii. Zapewne dlatego, że muzycznie stanowili wypadkową JUDAS PRIEST i kapel niemieckich z głównego nurtu heavy metalu.

W początkowym okresie przechodził liczne zmiany osobowe, zanim wykrystalizował się skład do nagrania pierwszej płyty.

Grupa miała w tym okresie aż trzech (!) gitarzystów (Oliver Kaufmann, Michael D. Young i

Frank Mittelbach ), co jednak na moc i finezję grania się nie przełożyło. Sekcję rytmiczną tworzyli Andy Ahues (gitara basowa) i Edgar Patrik (perkusja).

Na pierwszym albumie "Eye to Eye" z 1984 roku, grupa zaproponowała proste, heavy metalowe kompozycje w rodzaju Knives and Bones pełne riffów, zapożyczonych od judasów i melodyjnych, rytmicznych refrenów, często bardziej przypominających te z NWOBHM, niż typowo niemieckich ze stylu np. ACCEPT. Sam Scheepers śpiewał średnio, próbując nieco naśladować manierę Halforda. Takim utworem, gdzie to bardzo słychać, jest Let it Rock i Fight Fever oraz Eye to Eye, gdzie zaśpiewał ostrzej niż na innych kompozycjach. Niestety, atrakcyjność tych wszystkich utworów pozostawiała wiele do życzenia.

Zespół jakoś nie potrafił tego, co grał jakoś zdefiniować. Z jednej strony próby pokazania klasycznego heavy, z drugiej chęć zadowolenia miłośników lżejszych brzmień.

Ballady w tym czasie były dosyć mocną stroną niemieckich zespołów, nawet tych słabszych, jednak przedstawiona tu Leave Me Tonight jest po prostu pod każdym względem kompromitująca.

Brzmienie albumu niby judasowe, ale bardzo płaskie, co tym bardziej dziwi przy takim nagromadzeniu gitar.

Debiut słaby, po prostu słaby. 3,5/10, do tego całkowicie pozbawiony cech oryginalności.

 

1. Highway Knights 03:28

2. Knives and Bones 03:28

3. Black Leather Beauty 03:17

4. Let it Rock 03:14

5. Fight Fever 03:18

6. Eye to Eye 04:19

7. State of the Kind 03:37

8. Come Get it 03:53

9. Leave Me Tonight 04:22

Niebawem doszło do zmian osobowych w składzie. Odeszli gitarzyści poza Kauffmanem, do którego dołączył niebawem Calo Rapallo jako drugi gitarzysta. Kaufmann pozostawał jednak nadal głównym motorem napędowym grupy.

W roku 1985 zespół zespół przedstawił drugi LP" Long Live Metal". Poprawiono nieco brzmienie i jednocześnie dołożono szybkości. Otwierający album Shockwaves to melodyjny speed metal, gdzie słychać echa amerykańskich zespołów (krzyczane chórki) .

Oczywiście judasowe podejście pozostało - Red Sweat czy Play All Night zawierają wystarczająco dużo zapożyczeń, aby obdzielić cała płytę. Wheels of Love zdecydowanie bardziej jako jeden z nielicznych ma własne oblicze, ale też nie wybiega poza typowe standardy melodyjnego speed metalu, jaki w tym czasie zaczął się w Niemczech rozwijać. Niestety, przy takich utworach sławiących metal jak Hot to Rock człowiek ma chęć przejść na słuchanie pieśni Eskimosów .

Fajne solo w Night of the Wolves minimalnie ratuje ten numer.

Dobry jest natomiast ryczący, kwadratowy i niemiecki jak ACCEPT Raid the Victims.

Zabawne wysokie wokale Ralfa to bardziej ciekawostka, niż rzecz warta pozytywnego odnotowania.

Ogólnie postęp jest oczywiście i tu płytę można ocenić na 5,5/10 .

1. Shockwaves 04:02

2. Red Sweat 03:13

3. Play All Night 04:18

4. Law And Order 03:10

5. Wheels of Love 02:08

6. Hot to Rock 03:24

7. Shakedown 03:44

8. Night of the Wolves 03:08

9. Raid the Victims 03:21

10. Killers On the Highway 02:45

Calo Rapallo opuścił kolegów po niedługim czasie i zastąpił go Davor Sertic.

Niebawem nastąpiła zmiana na stanowisku perkusisty i album "Watching You" nagrany został już z Andreasem Fallscheerem. Płyta ukazała się w roku 1986.

Trzeba oddać jedno - wokal Scheepersa jest tu znacznie lepszy niż poprzednio. Wysokie partie bardzo udane tym razem. Brzmienie także poprawione i nie słychać już tej toporności. Trochę wszystko wygładzono i zrobiono pod Amerykę, także w specyfice samych kompozycji.

Dominują proste, dosyć szybkie, melodyjne numery, stanowiące skrzyżowanie ACCEPT z amerykańskim rock metalem stadionowym, a szarże gitarzystów i sola Kauffmana na solidnym poziomie. Do tego bardzo dobre ustawienie sekcji rytmicznej . Wszystko bardzo zgrane i starannie przygotowane, tylko co z tego, skoro jednak sam repertuar jest bardzo średni. Znów przelatują jeden za drugim utwory, jakich powstawało setki i niestety jako kompozytorzy członkowie grupy zupełnie się nie sprawdzili.

Płyta przeszła bez większego echa i mimo że kończy ją dobra ballada-hymn "We Are Strong" to jednak muzycy TYRAN' PACE, rozczarowani brakiem sukcesu, rozeszli się w różne strony w 1986, a sam Scheepers rozpoczął współpracę z Kai Hansenem i potem na dłuższy czas dołączył do GAMMA RAY.

Niemniej za ten 6,5/10.

 

1. Saints of Rock 04:32

2. Cry Out 03:49

3. Hands in the Air 04:33

4. Criminal 04:07

5. Matter of Time 03:55

6. Get Down 05:07

7. Madness 03:40

8. Fire in Your Eyes 04:04

9. We are Strong 04:43

Niespodziewanie pod tym szyldem w roku 1998 pojawił się zupełnie inny zespół, w którym nie było nikogo z muzyków wcześniej występujących w TYRAN' PACE. Prawa do nazwy zostały odkupione od Kaufmanna.

"Take a Seat in the High Row " z 1998 to płyta, jaką ten zespół zaprezentował, ale jej omówienie nie mieści się w ramach tematu.

TYRAN' PACE był typowym niemieckim średniakiem, poza granicami Niemiec znanym mało i największą popularnością cieszył się ponoć w Holandii. Dziś przypomina się o nim głównie przy okazji przebiegu muzycznej kariery Ralfa Scheepersa.

Do współpracy zaprosił muzyków znanych na scenie brytyjskiego rocka i metalu. Perkusistą został Frank Noon, który występował w DEF LEPPARD i WILD HORSES, gitarzystą Ronnie Kayfield (poprzednio HEARTBREAKERS), a klawiszowcem kumpel z UFO, Paul Raymond. Kluczową pozycję wokalisty powierzył Flynowi ze szkockiej grupy rockowej FLYING SQUAD.

Dzięki układom w wytwórni, Chrystalis Way natychmiast podpisał kontrakt płytowy, zespół wszedł do studia i nagrał album "Vices", który ukazał się już w tym samym roku.

Way, jako główny kompozytor, daleko nie oddalił się od stylistyki UFO z późnego okresu działalności. Wykorzystał tu też kilka pomysłów, które nie doczekały się realizacji w UFO.

 

1. Love Loaded

2. Women In Chains

3. Sleazy

4. Night Of The Wolf

5. Toy With The Passion

6. Right From The Start

7. Hot Love

8. Somebody To Love

Album zawierał kompozycje zagrane w średnich tempach, wokal Fina ciepły, o barwie lekko zdartej. Momentami przypominał Mogga, a utwory zasadniczo stanowiły wariację na temat "średnio udane heavy metalowe numery UFO". Takie są tu Love Loaded

Sleazy, Hot Love czy Night Of The Wolf, przy czym ten utwór, nieco dynamiczniejszy, jest udany. Absolutnie w stylu UFO jest tu Right From The Start.

Album w sensie kompozycyjnym trudno uznać za udany. Nie ma tu ani ciekawych szybszych kompozycji hard rockowych i metalowych, ani nawet ballady.

Słaby Somebody To Love na koniec jeszcze potęguje wrażenie, że to przedsięwzięcie jest chybione. Brzmienie albumu natomiast dobre, także zrobione pod UFO z początku lat 80-tych. Kilka udanych solówek Kayfielda to jednak nie klasa Schenkera czy Chapmana, za to na pochwałę zasługuje gra Noona, który jest tu ładnie wyeksponowany.

Płyta bardzo przeciętna - 5/10. Zdobyła jednak pewną popularność w Wielkiej Brytanii i Europie Zachodniej, głównie jednak dzięki samemu nazwisku Way'a.

Skład zespołu nie okazał się stabilny. Niebawem Kayfield oraz świeżo pozyskany drugi gitarzysta Bennedetta odeszli, a wkrótce także Raymond i Noon.

Noona ostatecznie zastąpił inny ex-ufoludek, Andy Parker, a gitarzystą został Neil Sheppard. Na trasy koncertowe Way zaprosił gitarzystę, Paula Chapmana, także z UFO, gdyż zespół na koncertach wykonywał dużo utworów starej formacji Way'a.

Chapman nie uczestniczył w nagraniu mini LP "Waysted", który ukazał się w roku 1984.

 

1. Won't Get Out Alive

2. Heaven Tonight

3. The Price You Pay

4. Rock Steady

5. Hurt So Bad

6. Cinderella Boys

Płytka zawiera muzykę nieco szybszą, opartą i na rock'n'rollu, i na doświadczeniach amerykańskiego rock/metalu stadionowego, jednak i tym razem kuleje chwytliwość kompozycji. Shepard pokazuje, że jest dobrym gitarzystą, ale skrzydeł w tym ubogim repertuarze rozwinąć nie może. Tylko melodyjny w konwencji semi-ballady Hurt So Bad cieszył się umiarkowanym powodzeniem. Dosyć długi Cinderella Boys po prostu zanudza.

Ten mini LP został przyjęty bardzo chłodno i podniosły się głosy, że Way poza macierzystą formacją UFO nie ma nic do powiedzenia...

Zniechęcony Shepard niebawem opuścił zespół i jego obowiązki przejął na stałe Chapman.

Także Parker nie widział tu dla siebie miejsca. Na krótko przyszedł za niego "Zwierzak" Taylor z MOTORHEAD, ale i on miejsca nie zagrzał. Niespodziewanie, ostatecznie perkusistą został Jerry Shirley... z konkurencyjnego w sumie FASTWAY gitarzysty Clarke'a .

W tym składzie zespół nagrał w roku 1985 album "The Good The Bad The Waysted".

 

1. Hang 'Em High

2. Heaven Tonight

3. Land That's Lost Love

4. Crazy 'Bout The Stuff

5. Dead On Your Legs

6. Manuel

7. Around And Around

Umieszczono tu 7 kompozycji, odśpiewanych surowym, zdartym głosem przez Fina.

Utworów przygotowano nieco więcej, ale na pierwotnej wersji winylowej się nie znalazły.

Wersja CD z bonusami, wydana wiele lat później, zawiera 10 utworów.

Chapman, jako czujący muzykę Way'a, też przyłożył się do kompozycji i w efekcie powstała płyta ze znakomitymi popisami gitarowymi, w średnich tempach i atrakcyjniejsza pod względem melodii, przy czym zespół sięgnął także po inspiracje w rhytm'n'bluesie (Around And Around). Bardzo dobrą kompozycją jest tu otwierający, surowy i metalowy Hang 'Em High oraz najlepszy, bujający Land That's Lost Love.

Reszta to właściwie powielenie starych pomysłów UFO. Tym razem pojawiły się niezłe refreny, jak w Manuel .

Fin i Chapman stanęli na głowie, aby płyta "chwyciła".

Prawie się to udało, bo to LP na 7,5/10, na pewno lepszy od albumów UFO z pierwszej połowy lat 80 tych. Niestety, mimo że to dobry krążek, także przeszedł bez echa, a krytycy zarzucali nadmierne kopiowanie UFO.

To ponownie spowodowało trzęsienie ziemi w składzie i w pewnym momencie, w końcu 1985, Way był bliski definitywnego rozwiązania zespołu po tym, jak Shirley i filar grupy Fin definitywnie odmówili dalszej współpracy.

Ostatecznie, Way za namową Chapmana, postanowił spróbować jeszcze raz i pozyskał perkusistę Johna Di'teodoro z amerykańskiego WORLD WAR III oraz mało znanego wokalistę o nazwisku Danny Vaughn z lokalnej hard rockowej formacji CIRCUS CIRCUS. Udało się też bez większych problemów podpisać kontrakt ze znaną wytwórnią Capitol.

Owocem był LP "Save Your Prayers", który ukazał się w 1986 roku.

 

1. Walls Fall Down

2. Black and Blue

3. Singing To The Night

4. Hell Comes Home

5. Heroes Die Young

6. Heaven Tonight

7. How The West Was Won

8. Wild Night

9. Out Of Control

10. So Long

W moim odczuciu to płyta zupełnie nieudana (3,5/10). Vaughn jako wokalista o typowym głosie bez cech szczególnych, wykonał swoje jak rzemieślnik, a Chapman zagrał bez ognia i maestrii, jaka go zazwyczaj cechowała. Miałkie rockowe i melodic metalowe kompozycje przelatują tu jedna za drugą i bardzo dobra produkcja niczego nie ratuje. Największą wartość przedstawia Heroes Die Young, zapewne najbliższy dokonaniom UFO, którego tym razem na albumie jest bardzo mało. Album, skierowany głównie do amerykańskiej publiczności, zaginął w masie podobnych, ale lepszych rzeczy z USA, mimo promowania płyty w USA na wspólnej trasie koncertowej z IRON MAIDEN w 1987.

Słaba sprzedaż albumu i obojętne przyjęcie występów zespołu spowodowały, że Capitol kontraktu nie przedłużył. Way pod szyldem WAYSTED zbierał jeszcze różne, dosyć przypadkowe składy, ale już bez powodzenia.

Na tym historia zespołu jako działającego aktywnie się kończy.

Niespodziewanie w XXI historia dopisała ciąg dalszy, ale to już wykracza poza ramy tematu.

Byli pod wrażeniem tego co się dzieje w UK, chłonęli single i Epki SWEET SAVAGE, SAVAGE, BLITZKRIEG i innych zespołów z okręgu Newcastle w tym VENOM, ale przede wszystkim urzekł ich DIAMOND HEAD, którego muzyka łączyła w sobie bunt nowej fali z przywiązaniem do rockowej tradycji lat 70tych. Wczesne dema jasno wskazują na tę fascynację, takim hołdem dla NWOBHM był też pierwszy zarejestrowany utwór zespołu –„Motorbreath”.
Co mogli przejąć od Brytyjczyków z NWOBHM? W zasadzie wszystko - motorykę DIAMOND HEAD, riffy RAVEN i BLITZKRIEG, pewien brud dźwiękowy - szczególnie, jeśli chodzi o sekcję rytmiczną - od VENOM oraz melodie od tych i wielu innych zespołów z drugiej strony oceanu. Nie mogli natomiast przejąć okultystyczno-satanistycznego przesłania VENOM - bo USA jako kraj mocno religijny i purytański odrzuciłby ich poza garstką niszowych fanów. Oczywiście nie przeszkodziło im to odbyć pierwszej trasy koncertowej właśnie z VENOM. Tekstowo więc pozostali przy bliższym amerykańskiemu społeczeństwu kultowi techniki i przemocy i lekko skrywanego hedonizmu, jaki zresztą był domeną glamowego grania popularnego w owym czasie w USA.
Jeśli ktoś zna pierwsze nagrania demo METALLICA, łatwo zauważy podobieństwo do brzmienia zespołów NWOBHM z północno wschodniej Anglii. Nie wynikało to tylko z ubogich możliwości nagraniowych zespołu w okresie trudnych początków, ale także ze świadomego wyboru, który determinował takie, a nie inne brzmienie. Ciekawe, że duży wpływ na kształtowanie początkowego brzmienia mieli także tu muzycy z TROUBLE, którzy jak głosi anegdota uczyli chłopaków z METALLICA, jak podłączać gitary do wzmacniaczy i ustawiać dźwięk.

W końcu powstaje płyta Kill'em All. Jest wypadkową wielu wskazanych wyżej czynników oraz tego co nazywa się szczęśliwym przypadkiem.
Czym była wytwórnia Megaforce w roku 1983?
Skromnym przedsięwzięciem pana Zazuli, który przydomka Papa Thrash dorobił się dopiero później. Mały budżet, skromne studio, spartańskie warunki, niedoświadczona ekipa. Suche surowe brzmienie wynikało nie z tego, że METALLICA uznała je za najlepsze, ale z tego, że takie tylko były możliwości. Kompozycje żywcem wyjęte z muzyki NWOBHM i do tego zagrane surowo, zawadiacko i nieco na odwal - przede wszystkim dlatego, że umiejętności i doświadczenie były ograniczone. Także dlatego, że bunt się musiał w czymś przejawić, a szukać inspiracji wystarczyło w glamie amerykańskim, który w świadomości słuchaczy był mocno zakorzeniony i dawał szansę na sukces.
Zamerykanizowana, podbarwiona glamem i zwulgaryzowana poprzez realia wersja brytyjskiego grania NWOBHM to pierwsza płyta METALLICA.
Nie stworzyli kierunku - nie mieli takiego zamiaru.
Przełożyli po prostu to, co się działo wówczas w muzyce metalowej z angielskiego na amerykański.
I tylko.

Nazwa powstała z połączenia muzycznego przydomka Clarke'a i nazwiska znanego basisty, jednak w związku z okolicznościami o których niżej, faktycznie nabrała innego znaczenia.

W krótkim czasie uformował się ostateczny skład z wokalistą Dave Kingiem. Perkusistą został Jerry Shirley. Znane nazwiska spowodowały, że dosyć szybko udało się podpisać kontrakt z wytwórnią CBS, zanim jednak grupa weszła do studia niespodziewanie zniknął Way. Powstało zamieszanie, a ponieważ początkowo poszukiwania nie dały rezultatu a czas naglił, Clarke zdecydował się nagrać płytę z basistą sesyjnym i zaproszono Mickey'a Feata.
Jak się okazało, Way w tym czasie wstąpił do zespołu OZZY OSBOURNE jako muzyk na trasę koncertową, co bardzo rozgniewało Clarke'a. Płytę jednak nagrano i wydano w kwietniu 1983 z prostym tytułem Fastway.



1.Easy Livin'
2.Feel Me, Touch Me (Do Anything You Want)
3.All I Neeed Is Your Love
4.Another Day
5.Heft!
6.We Become One
7.Give It All You Got
8.Say What You Will
9.You Got Me Runnin'
10.Give It Some Action

Nagrania z tego albumu to głównie prosty heavy metalowy i hard rockowy repertuar, ze znacznie delikatniejszą niż w MOTORHEAD gitarą Clarke'a i dobrym wokalem. Słychać jednak sporo odniesień do amerykańskiego rock/metalu stadionowego. Wiele ciekawych solówek Clarke'a, jednak płyta w sumie mało przebojowa jak na przyjętą konwencję. Najlepszy numer to Say What You Will bujający hard'n'heavy o znakomicie pomyślanej melodii. Reedycja CD tego albumu zawiera bluesowy bonus Far Far From Home i tu należy żałować, że ten utwór na płycie pierwotnie się nie znalazł.
Co prawda płyta cieszyła się powodzeniem, ale starych fanów MOTORHEAD rozczarowała, spodziewano się bowiem większej porcji ognistego rokendrola, czego tu niestety nie ma.

Moja ocena 6,5/10

Ponieważ Clarke nie chciał słyszeć o Way'u, a ten także nie kwapił się do współpracy do zespołu dołączył na stałe basista Charlie McCracken.
Zespół miał za sobą udane tournee w USA, gdzie - co ciekawe - przyjmowano go znacznie cieplej niż w UK. Zachęcony do dalszego działania Clarke przystąpił na początku 1984 roku do nagrania drugiej płyty, której producentem był jak i poprzedniej Eddie Kramer. Płyta ukazała się w 1984 pod tytułem All Fired Up.



1.All Fired Up
2.Misunderstood
3.Steal The Show
4.Station
5.Non-Stop Love
6.Hurtin' Me
7.Tell Me
8.Hung Up On Love
9.The Stranger
10.Telephone
11.If You Could See

Płytę pilotował singiel Tell Me, który cieszył się powodzeniem w USA.
Cały zaś album był wypełniony kompozycjami podobnymi do tego, co zaprezentowali poprzednio, ale o większym ładunku przebojowości w stylu, jaki preferowali Amerykanie. Najwartościowszą kompozycją jest tu bluesowy Hurtin' Me i mam wrażenie, że grupa trochę się rozminęła z tym, co mogła robić naprawdę dobrze. Clarke zagrał tu piękne solo i pokazał, że bluesowe granie nie jest obce. Wokalnie udane podjazdy pod Roberta Planta
Na tle dosyć standardowej łupanki dobrze wyglądała również rockowa kompozycja The Stranger oraz także prowadzony w średnich tempach Telephone. Przyjemny hard rockowy If You Could See zamyka ten album.

Ocena 7/10.

Płyta promowana była na kolejnej trasie koncertowej w USA, gdzie grupa występowała obok SCORPIONS i RATT ciesząc się sporym powodzeniem. Po powrocie do Anglii w listopadzie 1984 z zespołu odeszli perkusista i basista, oficjalnie z powodu chęci zajęcia się innymi projektami muzycznymi. Nieco dziwne zważywszy, że grupa była na fali wznoszącej....

Nowy skład został skompletowany z muzyków, którzy wcześniej występowali razem z Dave Kingiem. Grupa w pięcioosobowym składzie zarejestrowała LP Waiting For The Roar, który zaprezentowano na początku 1986 roku.



1.The World Waits For You
2.Kill Me With Your Heart
3.Tired Of Your Love
4.Change
5.Move Over
6.Little By Little
7.Rock On
8.Waiting For The Roar
9.Girl
10.Back Door Man

Tym razem w utworach pojawiły się klawisze oraz udział wzięła 58 osobowa orkiestra.
Wyszła łagodna hard rockowa płyta, niemal AOR z gładkimi kompozycjami i rozmachem instrumentalnym połączonym z delikatnymi melodyjnymi refrenami i starannymi solami Clarke. Świetny ostrzejszy numer Move Over jednak większość utworów nie odbiegała od średniego standardu amerykańskiego grania tego okresu. Mimo wszystko brakowało tu mocno pazura. Jednak Girl może się podobać, mimo absolutnej wtórności.....Ten refren i gitara Clarke po prostu są świetne. Mimo to największą popularność zdobył w USA Back Door Man

Płyta dobra, 7/10 i w Ameryce również się podobała.

Kolejnym krokiem było przygotowanie ścieżki dźwiękowej do filmu Trick Or Treat. Filmu nie widziałem, nie znam też albumu, jaki został z nią wydany w roku 1987.
Trick Or Treat jednak ponoć sukcesu kinowego nie odniósł i po tym fakcie King rozstał się z zespołem i pozostali muzycy, którzy uczestniczyli w tym przedsięwzięciu odeszli. Wtedy Clarke wrócił do Londynu i tu nawiązał współpracę z wokalistą Lea Hartem. Grupę uzupełnili znani muzycy sceny brytyjskiej - basista Neil Murray i perkusista Gary Ferguson. Murray jednak szybko zrezygnował i zastąpił go Tim Carter.

Ten skład nagrał melodyjny, dosyć przebojowy album "On Target" z muzyką która spodobała się w USA.



1. Dead or Alive
2. Change of Heart
3. A Fine Line
4. Two Hearts
5. You
6. Let Him Rock
7. She Is Danger
8. Show Some Emotion
9. These Dreams
10. Close Your Eyes

Same kompozycje były dobre, okalnie też Hart spisał się solidnie. Jednak produkcja była blada, mdła i bardziej soft rockowa niż metalowa. Słabo brzmiała sekcja rytmiczna.
Clarke niezadowolony z tego faktu przygotował wersję własną płyty, cięższą mocniejszą i sam czuwał nad jej mixem i produkcją. Album otrzymał tytuł On Target-Reworked. Znam go we fragmentach i rzeczywiście brzmi lepiej i masywniej. Ukazał się on jednak dopiero w roku 1997.
Zespół mimo pewnego sukcesu w USA nigdy nie uzyskał większego grona fanów w Anglii. Kontynuował jeszcze działalność w latach 90tych, ale płyta "Bad Bad Girls" z 1990 była niestety nieudana i w zasadzie grupa skoncentrowała się na koncertach. Udokumentował to jeszcze koncertowy LP Say What You Will z 1991.

Potem już nie przejawiał aktywności. Jedynie w roku 2007 na krótko zebrał się skład z wokalistą Toby Jepsonem i zespół pojawił się w Anglii i Japonii na kilku koncertach. Planowany nowy album nigdy nie wyszedł poza fazę wstępnych projektów.

Oceniając ten rozdział działalności byłego gitarzysty MOTORHEAD nasuwa się nieco smutny wniosek, że były to lata stracone. Ani zespół ani jego muzyka próby czasu nie przetrwały. "Fast" Eddie zapewne zawsze będzie kojarzony z MOTORHEAD i myślę, że ten okres pozostanie dla postrzegania jego osoby najważniejszy.

Urodził się w roku 1945 w Wielkiej Brytanii, a już w roku 1961 założył swój pierwszy amatorski zespół. Nie trwało to jednak zbyt długo, bo w roku następnym dołączył jako wokalista do zespołu o nazwie The Javelins. W 1964 założył już następny własny zespół The Hickies, ale niespokojny duch nie pozwolił mu pozostawać w jednym miejscu i bardzo szybko wszedł w skład parającej się muzyką soulową formacji Wainwright's Gentlemen. Z taką muzyką było mu chyba jednak nie bardzo po drodze. Już w roku 1965 został wokalistą znacznie bardziej rockowej formacji EPISODE SIX. Z tego okresu zachowały się nagrania singlowe, zamieszczone dopiero w roku 1987 na kompilacji nagrań tego zespołu. Tam też, w owym bandzie poznał on swojego wieloletniego partnera w muzycznych dokonaniach Rogera Glovera. Oczywiście dołączenie do DEEP PURPLE było punktem zwrotnym w karierze tego wokalisty.

W zasadzie już latem roku 1972 w szczytowym okresie powodzenia DEEP PURPLE Gillan nosił się z zamiarem opuszczenia zespołu. Przyczyny były głównie pozamuzyczne - konflikt z Blackmorem to rzecz ogólnie znana - a w szczegóły wchodzić nie będę, bo wersji jest wiele i każda ze stron podawała w różnym czasie też różne fakty i opinie na ten temat. Ostatni raz wystąpił on z DEEP PURPLE 29 czerwca 1973 roku w Osace.

Nieco wcześniej kupił w Londynie studio nagraniowe i już w roku 1974 przygotował tam materiał na nowa płytę. Album nie ukazał się - głównie z tego powodu, że Gillan nalegał na wydanie jej pod szyldem DEEP PURPLE (bo zachował prawo do korzystania z tej nazwy), a muzyka jaką tam zaproponował mocno odbiegała od stylu tej formacji. Zresztą DP istniało wtedy bez niego.

Aby wypromować własny szyld założył grupę o nazwie Ian Gillan's Shand Grenade, zresztą wraz z Rogerem Gloverem jako basistą. Grał głównie nowe kompozycje jakie tworzył na bieżąco, a także część starych purplowskich numerów. Żywot tej efemerycznej formacji nie był długi. W listopadzie 1975 Ian rozwiązał ten zespól i założył IAN GILLAN BAND.

Skład zespołu oprócz Gillana tworzyli Ray Fenwick (gitara), John Gustafson (bas) Mark Naussef (perkusja) i Mike Moran(k) Album nosił znamienny tytuł "Child In Time" i zawierał kompozycje rockowe i po części hard rockowe, znacznie lżejsze brzmieniowo niż utwory DEEP PURPLE.

Gillan jednak wciąż eksperymentował i dwa następne albumy, nagrane w roku 1977 z nowym klawiszowcem Colinem Townsem, zawierały muzykę bardziej awangardową, o wyraźnych wpływach jazz rocka i art rocka. Były to "Clear Air Turbulence " i "Scarabus". Żaden z tych LP nie zdobył jednak większej popularności, podobnie jak trasa koncertowa promująca te płyty. Publiczność oczekiwała innej muzyki. W tej sytuacji Gillan rozwiązał zespół w kwietniu 1978 roku mając już w głowie nowe pomysły.

Tym nowym pomysłem Gillana był zespół nazwany po prostu GILLAN. W jego skład wchodzili Gillan , Steve Byrd (g) Colin Towns (k), John McCoy (b) Liam Genocky (p) - jesienią 1978 gotowy był LP "Gillan" jednak próby wydania tego albumu spełzły na niczym. Ten został ostatecznie wydany po wielu latach w Japonii. Fiasko albumu "Gillan" spowodowało poważne zmiany w składzie zespołu, choć tym razem Ian nie zdecydował się na zmianę nazwy. Zebrał nową ekipę i w roku 1979 przystąpił do pracy nad kolejnym albumem.

Jak nadmieniłem nazwa GILLAN została, zmienił się natomiast gitarzysta , którym został wybitnie uzdolniony młody Bernie Torme, a perkusistą Mick Underwood, z którym Gillan znał się jeszcze z czasów EPISODE SIX. Pierwszym albumem jaki się ukazał w tym składzie był "Mr. Universe". LP hybryda, bo obok nowych utworów znalazły się na nim również kompozycje z nie wydanego wcześniej albumu "Gillan". Płyta zwiastowała powrót Gillana do rockowych i hard rockowych klimatów w tradycji brytyjskiej tego okresu, a na szczególne wyróżnienie zasługiwała doskonała i pełna smaczków gra Torme. Album zawierał jednak muzykę dosyć "grzeczną". Gillan oczywiście bacznie obserwował zmiany zachodzące na scenie brytyjskiej w tym czasie i jasno widział, że starohardrockowe granie wychodzi z mody i czas na pewne zmiany.
Owocem tych przemyśleń był album "Glory Road" z roku 1980. Wydaje mi się, że jest to najlepszy z albumów firmowanych przez Iana szyldem GILLAN. Z zamieszczonych na tym LP utworów najlepsze są chyba zwarte hard rockowe kompozycje: Unchain Your Brain, Are You Sure, Sleeping On The Job oraz nieco wolniejszy Nervous. Wokalnie Gillan odwalił tu kawał dobrej roboty podobnie zresztą jak Torme i Towns, który jest też samodzielnie autorem niezłego utworu Running White Face, City Boy. Inne numery z tego LP dłuższe i bardziej złożone jak On The Rocks czy No Easy Way już mnie tak nie przekonują - a nawiązują do nieco wcześniejszych rzeczy proponowanych na płytach sygnowanych jako IGB. Umieszczenie natomiast If You Believe Me jest poniekąd odskocznią w zupełnie inne klimaty, a to czy komuś one pasują to już sprawa odrębna. Do części nakładu pierwotnie dodano specjalną płytę "For Gillan Fans Only" - przez długi czas do reedycji w wersji CD była to rzecz stosunkowo rzadka i poszukiwana przez wielbicieli Gillana. Znam ten materiał, jednak muzycznie nie przekonuje mnie gdyż zawiera muzykę bardziej z pogranicza art rocka i rocka niż szeroko rozumianego metalowego grania.
Ten sam skład zarejestrował w roku następnym LP "Future Shock". Mimo próby utrzymania stylistyki z poprzedniej płyty nie do końca można uznać tę płytę za udaną. Owszem zawierała kilka bardzo udanych kompozycji jak "Sacre Blue" i mój ulubiony "Night Ride On The Phoenix", ale w sumie wydawał się nieco pospiesznie przygotowanym zestawem utworów.
Płyta cieszyła się umiarkowanym powodzeniem, co między innymi spowodowało odejście ze składu Bernie Torme. Kontynuował on potem działalność solową nagrywając wiele płyt. Nowym gitarzystą został Janick Gers z zespołu WHITE SPIRIT. W tym składzie zespół GILLAN nagrał jeszcze dwie płyty. Pierwszą z nich był LP "Double Trouble", przy czym składał się on z dwóch płyt: studyjnej - zawierającej nagrania premierowe oraz koncertowej.
Ta druga zawierała nagrania z występów na festiwalu w Reading z roku 1981 i (chyba) z 1982. Muzyka zawarta na studyjnej płycie to dosyć barwna mieszanka art rocka, hard rocka i wielu różnych gatunków muzycznych słyszalnych w poszczególnych kompozycjach i zręcznie wplecionych w poszczególne numery. Idąc za ciosem podobny materiał Gillan przygotował na następny album, wydany w roku 1982 pod tytułem "Magic". Wydaje mi się, że zawierał on jednak muzykę bardziej przemyślaną i spójną stylistycznie niż płyta poprzednia.
Gillan ze swoją muzyczną ofertą nie trafiał już jednak chyba w gusta słuchaczy głównego nurtu brytyjskiego metalu i hard rocka, zafascynowanych wówczas muzyką IRON MAIDEN , JUDAS PRIEST , MOTORHEAD czy SAXON. Gillan rozwiązał zespół wkrótce po ukazaniu się "Magic" i po pewnym wahaniu przystąpił do BLACK SABBATH, oczekując na nieuchronnie zbliżającą się reaktywację DEEP PURPLE w kultowym składzie z początku lat 70tych. Nastąpiło to w roku 1984. Na kilka lat solowa działalność Gillana ustała.
Wkrótce po nagraniu drugiego albumu z DEEP PURPLE w roku 1987 stosunki wewnątrz grupy zaczęły pogarszać się coraz bardziej. Trochę dla żartu, trochę dla odprężenia i trochę dla dania upustu innym muzycznym zainteresowaniom Gillan jeszcze jako członek purpurowych nagrał wspólnie z... Rogerem Gloverem dosyć zabawny, mało metalowy, żartobliwy album "Accidentally On Purpose" w roku 1988. Glillan jeszcze w atmosferze nieporozumień i kłótni odbył z DEEP PURPLE tournee w końcu roku 1988, a niebawem w maju 1989 definitywnie opuścił ten zespół.
W krótkim czasie zmontował ekipę pod nazwą Garth Rockett And The Moonshiners i nagrał album "Chris Tetley Presents Garth Rockett And The Moonshiners Story" (1990). W lipcu wziął też udział w zarejestrowaniu nowej wersji Smoke On The Water - dochód ze sprzedaży został przeznaczony na pomoc ofiarom trzęsienia ziemi w Armenii.
Następnie zaczął przygotowywać materiał na nowy album solowy. Ukazał się on w roku 1990 i nosił tytuł "Naked Thunder". Mimo metalowej dosyć nazwy albumu zawierał on muzykę lekką, dosyć łatwą i przyjemną, zagraną na luzie i delikatnie zaaranżowaną i zagraną o lekko funkowym odcieniu. W nagraniu tego albumu wzięli udział Steve Moris (g), Mick O'Donoghue(g) Tommy Eyre (k) (kiedyś z Gary Moore) oraz Chris Glen (b) i Ted Mackenna (p) - dwaj ostatni poprzednio grali w zespole MSG.
W roku 1991 Gillan zebrał nowy skład Morris (g), Bloomfield (b) Haze(p) i pod szyldem Ian Gillan nagrał "Toolbox" - moim zdaniem najlepsza rzecz stworzoną poza DEEP PURPLE.
Melodyjny, zagrany w pewnych miejscach wręcz z heavy metalowym kopem album z kilkoma killerskimi utworami, w przygotowaniu których bardzo wydatny wpływ miał Morris. Album pobrzmiewał echami muzyki DEEP PURPLE z dwóch ostatnich płyt, brzmiał świeżo, a wokale Iana brzmiały znakomicie. Na szczególne wyróżnienie zasługują tu Bed On Nails, Gassed Up, Pictures Of Hell, Don't Hold Me Back oraz Dirty Dog i Candy Horizon.
Mimo wyraźnych odniesień do późnego DP Gillan potrafił nadać tej muzyce własny wyraz, łącząc prostotę melodii z energią i luzem wykonania. O ile to, co robił w latach 80tych może się dziś nieco zestarzało, to płyta "Toolbox" na pewno nie. Jest to najbardziej godne polecenia dzieło solowe Iana Gillana. W tym że roku zespół Gillana wystąpił na kilku koncertach w Polsce i jeden z nich miałem przyjemność obejrzeć na żywo.

Względy finansowe i marketingowe zadecydowały jednak niebawem o ponownym powrocie Iana Gillana do DEEP PURPLE. Rozpoczął się kolejny wieloletni okres współpracy wokalisty z tym zespołem, który trwa do dziś.